Choroba Leśniowskiego i Crohna

Choroba Leśniowskiego i CrohnaOceń:
(2.71/5 z 7 ocen)
Choroba Leśniowskiego i Crohna

Co to jest choroba Leśniowskiego i Crohna i jakie są jej przyczyny?

Choroba Leśniowskiego i Crohna (łac. morbus Leśniowski-Crohn, ang. Crohn’s disease, CD; potoczne określenie „choroba Crohna”) należy do nieswoistych chorób zapalnych jelit. Może dotyczyć każdego odcinka przewodu pokarmowego – od jamy ustnej do odbytu.

Najczęstszą lokalizacją zmian zapalnych jest końcowy odcinek jelita krętego, a w następnej kolejności jelito cienkie i grube oraz samo jelito grube. Zmiany w przełyku, żołądku i dwunastnicy występują w niewielkim odsetku przypadków, zmiany w okolicy odbytu w postaci szczelin, ropni i przetok – u około połowy chorych.

Dokładna przyczyna choroby Leśniowskiego i Crohna nie jest znana. Wśród mechanizmów powstawania wymienia się 3 główne czynniki: osobniczą podatność (genetyczną), mikroflorę jelitową i odpowiedź immunologiczną błony śluzowej pacjenta. Choroba rozwija się, gdy u podatnych osób wystąpi upośledzenie mechanizmów odpowiedzi immunologicznej na drobnoustroje wewnętrzne.

Jak często występuje choroba Leśniowskiego i Crohna?

Zachorowalność na chorobę Leśniowskiego i Crohna w Europie wynosi od 1 do prawie 11,4 na 100 000 ludności rocznie. Według danych brytyjskich liczba zachorowań na choroby zapalne jelit zwiększa się dwukrotnie co 10 lat. W Polsce epidemiologia choroby Leśniowskiego i Crohna nie została dokładnie poznana, ale w ostatnich latach notuje się zwiększenie częstości zachorowań, zwłaszcza u dzieci. Największa zachorowalność przypada na wiek młodzieńczy oraz na 3. i 4. dekadę życia, choć niektórzy uważają, że drugi szczyt częstości zachorowań przypada po 60. roku życia.

Według ostatnich danych z 88 ośrodków z początku 2012 r. według Krajowego Rejestru choroby Leśniowskiego i Crohna w Polsce zarejestrowano 5191 chorych (www.chorobacrohna.pl). 15% krewnych pierwszego stopnia osób chorujących na nieswoiste choroby zapalne jelit także cierpi na te choroby. Ryzyko zachorowania wynosi: 8,9% u potomstwa, 8,8% u rodzeństwa i 3,5% u rodziców.

Jak się objawia choroba Leśniowskiego i Crohna?

Do ogólnych, nieswoistych objawów należą: osłabienie, gorączka i zmniejszenie masy ciała (może być spowodowane niedostatecznym odżywianiem lub zespołem złego wchłaniania.

Objawy miejscowe zależą od lokalizacji, rozległości i stopnia zaawansowania zmian w przewodzie pokarmowym. Najczęściej – u 40–50% chorych – zajęty jest końcowy odcinek jelita krętego (ileitis terminalis), u 30–40% równocześnie jelito cienkie i grube (ileocolitis), a u 20% tylko jelito grube. Znacznie rzadsze jest zajęcie bliższego odcinka jelita cienkiego, a wyjątkowe górnego odcinka przewodu pokarmowego lub wyrostka robaczkowego.

Obraz kliniczny zależy od lokalizacji zmian:

  • klasyczna postać z zajęciem końcowego odcinka jelita krętego – zaczyna się zwykle skrycie, niekiedy pierwszym objawem jest niedokrwistość lub gorączka o nieznanej przyczynie. U większości chorych dominują ból brzucha i biegunka. U ~30% chorych wyczuwalny jest guz w prawym dolnym kwadrancie jamy brzusznej. Rozległe zajęcie jelita cienkiego powoduje zespół złego wchłaniania manifestujący się głównie biegunką tłuszczową, ponadto: niedokrwistością, hipoproteinemią, awitaminozą (zwłaszcza B12) i zaburzeniami elektrolitowymi. Z biegiem czasu ujawniają się niedożywienie i wyniszczenie.
  • jelito grube – objawy mogą przypominać wrzodziejące zapalenie jelita grubego; najczęstszym objawem choroby okrężnicy jest biegunka. Często występuje ból brzucha, zwłaszcza w przypadku zajęcia kątnicy i jelita krętego.
  • okolica odbytu – wyrośla skórne, owrzodzenia, szczeliny, ropnie i przetoki okołoodbytowe; występują u 50–80% chorych z zajęciem jelita grubego, a w 27% przypadków mogą być pierwszym objawem choroby.
  • u niektórych chorych występują powikłania pozajelitowe dotyczące skóry, stawów, oczu i dróg żółciowych, np. rumień guzowaty i dróg moczowych.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów?

W przypadku, nawracającej biegunki, bólów brzucha, gorączki lub niewyjaśnionego i niezamierzonego zmniejszenia masy ciała, krwawienia z przewodu pokarmowego lub zmian okołoodbytowych (ropnie, szczeliny, przetoki) należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu w celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki.

Osoby, u których rozpoznano chorobę Lesniowskiego i Crohna, i u których wystąpiło zaostrzenie objawów choroby, powinny niezwłocznie zgłosić się do lekarza, który zdecyduje o konieczności leczenia w szpitalu lub kontynuacji terapii w warunkach ambulatoryjnych. Niektóre objawy choroby (np. krwawienia z przewodu pokarmowego czy niedrożność) mogą prowadzić do ciężkich powikłań i wymagają pilnej interwencji lekarskiej.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Diagnoza wymaga łącznej oceny wyników badań podmiotowego i przedmiotowego oraz badań dodatkowych, a najważniejsza pozostaje ocena endoskopowa obrazu jelita z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Badania laboratoryjne, takie jak oznaczenie stężenia CRP i morfologia krwi, bywają pomocne w różnicowaniu chorób zapalnych z chorobami czynnościowymi.

Spośród badań obrazowych użyteczna bywa tomografia komputerowa. W badaniu tym za rozpoznaniem choroby Leśniowskiego i Crohna przemawia pogrubienie ściany jelita ograniczone do prawostronnej części jelita grubego, włóknisty rozrost krezki oraz obecność ropni w jamie brzusznej.

Przydatne są wszelkie metody diagnostycznej oceny jelita cienkiego (pasaż przewodu pokarmowego, enteroskopia, kapsułka endoskopowa), które pozostaje jednak odcinkiem przewodu pokarmowego mało dostępnym i trudnym do zbadania. Kluczowe znaczenie w diagnostyce różnicowej ma badanie kolonoskopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego.

Nie ma ścisłych kryteriów rozpoznania, zwłaszcza pozwalających zawsze odróżnić chorobę Leśniowskiego i Crohna obejmującą jelito grube od wrzodziejącego zapalenia jelita grubego; u około 10% chorych rozpoznaje się nieokreślone zapalenie jelita grubego.

Jakie są sposoby leczenia?

W leczeniu zaostrzenia choroby stosuje się leki przeciwzapalne i immunosupresyjne (hamujące niekorzystną odpowiedź immunologiczną).

W łagodnie przebiegającej postaci choroby wykorzystuje się aminosalicylany (sulfasalazynęmesalazynę) i/lub glikokortykosteroidy (prednizon, metyloprednizolon) podawane doustnie. Mesalazyna ma szersze zastosowanie w leczeniu choroby Leśniowskiego i Crohna jelita cienkiego. W przypadku zapaleń jelita grubego stosuje się przede wszystkim sulfasalazynę. W cięższych postaciach leczenie polega na dożylnym podawaniu glikokortykosteroidów (hydrokortyzon, metyloprednizolon), a w przypadku braku poprawy – leków immunosupresyjnych.

Do dyspozycji mamy również nowsze leki, tzw. przeciwciała monoklonalne: infliksymab lub adalimumab, oraz nowszy glikokortykosteroid – budezonid.

Dość często chorzy na chorobę Leśniowskiego i Crohna poddawani są zabiegom chirurgicznym. Najczęściej są to zabiegi zawiązane z miejscowymi powikłaniami (ropnie, przetoki), ale pacjenci operowani są także z powodu zwężeń, częściowej niedrożności jelit i podejrzenia raka.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Leczenie choroby Leśniowskiego i Crohna jest przewlekłe; polega na zapobieganiu nawrotom i łagodzeniu przebiegu zaostrzeń. Całkowite wyleczenie jest prawdopodobnie niemożliwe, ale istnieją łagodne postacie choroby przebiegające bez zaostrzeń.

Rzadkim odległym skutkiem chorób zapalnych jelit jest rak jelita grubego (ok. 1,5% chorych). Czynnikami zwiększających ryzyko jego wystąpienia są: długi czas trwania choroby i zajęcie znacznej części jelita grubego.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Nie wolno odstawiać leków samodzielnie, bez porozumienia z lekarzem, nawet jeśli objawy choroby dawno już ustąpiły. Przewlekłe leczenie w okresie remisji jest najskuteczniejszą metodą zapobiegania nawrotom.

W trakcie przewlekłego leczenia lekarz zleca badania kontrolne (np. morfologię, próby wątrobowe, oznaczenie aktywności kreatyniny), które mają na celu wczesne wychwycenie ewentualnych powikłań stosowanych leków.

Ważna jest także profilaktyka osteoporozy, która u pacjentów z chorobą Leśniowskiego i Crohna jest dość częsta ze względu na zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej (m.in. z powodu zaburzeń wchłaniania witaminy D w jelicie cienkim oraz przewlekłej kortykoterapii).

Ważne jest także monitorowanie endoskopowe – u chorych, u których choroba występuje ponad 10 lat, konieczny jest nadzór w kierunku raka jelita grubego (kolonoskopia co 2 lata).

Dieta chorych na chorobę Leśniowskiego i Crohna

Nie ma specjalnej diety zalecanej w chorobie Leśniowskiego i Crohna. Dieta powinna być dietą zdrowego człowieka, czyli urozmaiconą i bogatą w składniki odżywcze, witaminy i minerały. Niedożywienie i niedobory składników mineralnych występują często w przebiegu choroby; niedobory dotyczą zwłaszcza kwasu foliowego, żelaza i cynku.

Najważniejsze jest unikanie potraw, które wywołują dolegliwości lub je nasilają, mogą nimi być (ale tylko u niektórych pacjentów): mleko i jego przetwory, pszenica, drożdże, kukurydza, banany, pomidory, jajka i wino.

W stanach zaostrzenia należy unikać potraw bogatoresztkowych, takich jak razowy chleb, nasiona roślin strączkowych, warzywa (zwłaszcza kapusta), owoce i potrawy z dużą zawartością błonnika, które mogą nasilić biegunkę.

W przypadku zwężeń jelita dieta powinna być ubogoresztkowa, z wyłączeniem jabłek, owoców cytrusowych, sałaty, szpinaku, buraków, ogórków, skórek z owoców i warzyw, grzybów, orzechów oraz nasion.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na chorobę Leśniowskiego i Crohna?

Dokładna przyczyna choroby nie jest znana i nie wiadomo, jak jej zapobiegać. Można jednak zapobiegać jej nawrotom – najważniejsze jest przestrzeganie zaleceń lekarskich, w tym zaprzestanie palenia papierosów. Osoby, u których w rodzinie występują nieswoiste choroby zapalne jelit, należą do grupy zwiększonego ryzyka, dlatego w przypadku wystąpienia niepokojących objawów powinny poddać się dokładnej diagnostyce.

Stowarzyszenia pacjentów


Choroba Leśniowskiego i Crohna w pytaniach i odpowiedziach

Choroba Crohna a gruźlica jelit »
Leczenie niedożywienia w chorobie Crohna »

Udostępnij:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

    • ankuu
      2016-08-12 09:30
      Na forum Crohna w celu remisji polecają oczyszczanie jelita chlorellą oraz żeń-szeń i immunomodulin po oczyszczeniu.odpowiedz
    • masaj
      2016-07-13 19:16
      Choroba nieuleczalna. Tak twierdza lekarze. A wystarczy usunąć z diety gluten i po chorobie.odpowiedz
    • hitek
      2016-05-13 08:04
      zgadza się, mam te chorobę od 8 lat, ale mam też remisje, więc da się żyć, ale wygląda mi to na coraz większy rozwój choroby, mam przy tym obolałe lędźwie i wysypkę na tylnej części szyi. Ostatnio wyczytałem coś o łupinach cebuli (Kwercetyna), podobno pomaga, więc podejmę próbęodpowiedz
    • daluk
      2016-04-11 21:55
      chorobe zdiagnozowano u mnie 4 lata temu..i nie biegunki a zaparia..po 2tyg
      nawet w trakcie ataku..plus wymioty..wstert do jedzenia..wysoka goraczka..bardzo
      niskie cisnienie ( ostatnio 72/55). Kilka wizyt w szpitalu.Potem dwa lata nic -
      odstawialm leki. Teraz 3 ataki w ciagu 3 miesiecy. Znow szpital..kolejne
      badania. Uczulenie na gluten. Choroba ciezka i bardzo wyczerpujaca organizm.Ale
      da sie z tym zyc. Tylko leki i bardzo uwazac co sie je.odpowiedz
    • lucyna
      2016-03-31 20:00
      lucyna opolskie choruje juz kupe lat a wogole nie ma efektow leczenia wrecz
      przeciwnie a nie wprowadzaja nic nowego w leczeniu mam dosyc wszystkiego
      odpowiedz
      • Mama
        2016-06-19 11:55
        Moj syn ma problemy z jelitami. Zaczelo sie od bolu przy oddawaniu stolca, malych peknieciach jelit, trudno gojacej sie wysypce na twarzy, biegunkach I zatwardzeniach. W koncu znalazla sie przyczyna. Byla to sol morska ktora nieoczyszczona sprzedawano w sklepie. Zawierala ogromne ilosci nitratow I fluoru ktore zwiekszaly metabolizm tluszczow -skad tluszczowe kuleczki na calym ciele I rozpuszczone jelita. Okazalo sie ze po 2012 roku nasycenie mineralow w morzu tak bardzo wzroslo ze fabryka soli nie mogla juz tego przesyconego roztworu oczyscic I sprzedawali co mieli. Niestety zanieczyszczone zostaly takze polfabrykanty na leki wiec np. sod zawieral wiecej nitratow (azotu, fluoru-gazy ziemskie) niz powinien-tzw.przesycenie .Odkrylam to mielac sol w mlynku. Sol bez mielenie nie wydziela zapachu. Podczas mielenia wydziela sie tarcie I cieplo I wydobywa sie gaz. Okazalo sie takze ze sol byla radioaktywna. Przez pewien czas dotykajac metalowych przedmiotow ciskalam iskry. Teraz jest juz lepiej . Zaprzestalismy jesc sol morska. Polecam przed kazdym uzyciem soli , zmielic jaI powachac czy nie smierdzi gazem szczegolnie nalezy uwazac z solami kamiennymi z Klodawy . Uwazac nalezy takze zwszystkimi produktami zawierajacymi dodatkiwitamin. Witaminy zawieraja chemiczne substancje (sztuczne) ktore moga byc takze przesycone azotem. W efekcie chorujemy od ich nadmiaru. Azot I fluor maja dzialanie wysuszajace. Krople do nosa z sola morska . Wszystkie leki zawierajace w czasteczkach azot (symbol N-mozna sprawdzac na Google wWikipedii , np wpisujac sulfonamidy I czy w czasteczczce jest symbol N) lepiej unikac Coca coli. Uwazac na przenawozone owoce, urzywaja amoniaku ktory jest glowna przyczyna grypy I wysuszenia sluzowek. Nalezy wachac jablka I banany jesli zapach lub smak przypomina lakier lub klej do butow lepiej tego nie jesc. Przedawkowanie fluoru objawia sie bolem w klatce piersiowej , zwiekszeniem bicia serca I ospaloscia oraz drgawkami. Najlepiej wyjsc wtedy na sloneczko-fluor zwieksza reaktywnisc gdy siedzimy w zimnych ciemnych murach. Uwazac nalezy na wody mineralne I unikac tych ktore maja duze ilosci NO3. Dobre wody to1, 5mg/l I mniej. Przedawkowanie azotu -gadatlieosc ,problemy ze snem, problemy z pamiecia, oszolomienie , pobudzenie. Uwazac na drozdze ktore wzbogscane sa nitratami , sery I mieso takze jaja. Zanieczyszczenia znalazlam takze w occie bislym serze I makaronach-dodaja nitratow do maki (jako konserwantu przeciwplesniowego-wysusza). Jemy ryz , kasze,kaszke manna z eko jogurtem I kwasnym mlekiem. Rosol tylko z kur nie karmionych antybiotykami. Mieso musi byc czyste. Azot uwalnia sie w kwasnym roztworze I w cieple-dajac charakterystyczny zapach lakieru. Niezapominajmy o kwasnym mleku ktore jest prawdziwym zlotfm dla naszych jelit I jamy ustnej. Jesli chodzi o profilaktyke jamy ustnej I dziurek w zebach najlepiej przez pewien czas ograniczyc pasty z fluorem. Ja robie papke na dziurki. Kupuje sodke z PrymatuI fluor dla dzieci w tubce z Elmexu. Troche sodki pieszam z kropla cieplej wody I kropla fluoru . Papke robie na tyle gesta zeby sie nie rozleala po dziaslach.Smaruja ta papka dziurki I odsloniete korzenie(osuszam je przed chusteczka higieniczna) . Siedze z otwarymi ustami okolo 2minuty . Nastepnie plukam usta woda przegotowana. Zeby lecza sie same I pruchnica znika. Zabieg powtarzam co pol roku. Jesli potrzeba co 3miesiace.odpowiedz
Dodając komentarz akceptujesz regulamin

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • "Dzieci z NZJ traktowane gorzej niż pacjenci dorośli"
    Terapia biologiczna jest ostatnią deską ratunku dla dzieci z nieswoistymi zapaleniami jelita, które nie reagują na standardowe leczenie. Jest ona refundowana i powszechnie stosowana w pediatrii w większości państw Unii Europejskiej. Niestety, w Polsce mali pacjenci mają utrudniony dostęp do leków biologicznych, mimo że udowodniono ich skuteczność i zalecają je specjaliści.
  • Gorzów Wlkp. – bezpłatne badania anty-HCV
    Bezpłatne badania anty-HCV dla mieszkańców Gorzowa Wlkp. organizuje Fundacja „Gwiazda Nadziei”. Akcja odbywa się w ramach kampanii „Nie daj się zaskoczyć” i przypadającego 28 lipca Światowego Dnia Wirusowego Zapalenia Wątroby.
  • Rośnie zagrożenie WZW
    Z powodu wirusowego zapalenia wątroby (WZW) rocznie umiera równie wiele osób, co na gruźlicę czy AIDS – informuje „Lancet”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies