Grzybica przełyku

Grzybica przełykuOceń:
(3.25/5 z 4 ocen)
Grzybica przełyku
Fot. Candida albicans

Co to jest grzybica przełyku i jakie są jej przyczyny?

Grzybica przełyku to choroba infekcyjna wywołana przez grzyby.

Jednymi z najczęstszych patogenów (czynników chorobotwórczych), wywołujących grzybice przewodu pokarmowego, są grzyby z rodzaju Candida, a szczególnie gatunek Candida albicans.

Grzybicę przełyku mogą wywołać u człowieka także inne gatunki grzybów, takie jak grzyby z rodzajów Histoplasma, Blastomyces, Coccidioides oraz grzyby oportunistyczne (Trichosporon, Aspergillus, Mucor, Rhizopus). Te ostatnie mogą występować w przewodzie pokarmowym i niekiedy powodować różnego rodzaju dolegliwości, ale zwykle nie wywołują grzybic u ludzi z prawidłową odpornością.

Wystąpienie grzybicy w dużej mierze zależy od ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Szczególnie narażone na wystąpienie grzybicy przełyku są osoby z zaburzeniami układu odpornościowego (np. AIDS, granulocytopenia w przebiegu leczenia przeciwnowotworowego lub po przeszczepach), z przewlekłymi chorobami (nowotwory, niewyrównana cukrzyca, toczeń trzewny, zespołu uposledzonego wchłaniania i in.), niedożywione, uzależnione od alkoholu lub narkotyków, po rozległych urazach, hospitalizowane w oddziałach intensywnej opieki medycznej, a także przewlekle leczone niektórymi lekami (antybiotyki, glikokortykosteroidy, cytostatyki). Grzybica przełyku może też wystąpić u osób z prawidłowa odpornością, ale w tej grupie występuje wielokrotnie rzadziej, a jej rozwojowi sprzyjają choroby powodujące opóźnianie opróżniania przełyku i zaleganie w nim treści pokarmowej, takie jak achalazja, twardzina, zwężenia przełyku czy jego uchyłki (zobacz: Achalazja).

Czynniki ryzyka rozwoju grzybic przewodu pokarmowego

  • leki (długotrwała antybiotykoterapia, steroidy, leki przeciwwrzodowe)
  • choroby (niewyrównana cukrzyca, choroby hematologiczne, bakteryjne i wirusowe choroby zakaźne, nowotwory, toczeń trzewny, niedoczynność przytarczyc, niedrożność przełyku, achalazja)
  • zaburzenia układu odpornościowego jako powikłania niedożywienia, zespołu złego wchłaniania lub w przebiegu AIDS
  • zabiegi chirurgiczne: transplantacje, implantacja protez, cewnikowanie
  • rozległe rany pourazowe i pooperacyjne
  • hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii
  • noworodki z małą masą urodzeniową oraz osoby starsze
  • alkoholizm, narkomania
  • dieta: bogatowęglowodanowa
  • niedobory witaminy A, B1, B2, żelaza.

Jak często występuje grzybica przełyku?

W populacji ogólnej zakażenie przełyku stwierdza się u około 0,5% osób, u których przeprowadzono badanie endoskopowe. Natomiast w grupie chorych z AIDS częstość zakażenia grzybami z grupy drożdżaków dochodzi do 50%.

Jak się objawia grzybica przełyku?

Najczęstsze dolegliwości to:

  • bolesne i utrudnione połykanie
  • zgaga i nudności
  • dyskomfort za mostkiem oraz bóle okolicy kręgosłupa i pleców.

U niektórych chorych zakażenie może objawiać się również gorączką, dreszczami i bólami brzucha. Częstym objawem, wskazującym na grzybicę przełyku i/lub dalszych części przewodu pokarmowego (np. jelit), jest występowanie aft (nadżerek) lub kandydoza jamy ustnej. Przebieg grzybicy przełyku może być także całkowicie bezobjawowy.

Co robić w razie wystąpienia objawów grzybicy przełyku?

Grzybicę przełyku należy podejrzewać w razie wystąpienia powyższych objawów u osób z czynnikami ryzyka (patrz ramka). Należy wówczas skonsultować się z lekarzem, który zleci odpowiednie badania potwierdzające rozpoznanie.

Gdzie się leczyć?

Szukaj gastrologa: Biała Podlaska, Białystok, Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Chełm, Ciechanów, Częstochowa, Elbląg, Gdańsk, Gorzów Wielkopolski, Jelenia Góra, Kalisz, Katowice, Kielce, Konin, Koszalin, Kraków, Krosno, Legnica, Leszno, Lublin, Łomża, Łódź, Nowy Sącz, Olsztyn, Opole, Ostrołęka, Piła, Piotrków Trybunalski, Płock, Poznań, Przemyśl, Radom, Rzeszów, Siedlce, Sieradz, Skierniewice, Słupsk, Suwałki, Szczecin, Tarnobrzeg, Tarnów, Toruń, Wałbrzych, Warszawa, Włocławek, Wrocław, Zamość, Zielona Góra.

Jak lekarz rozpoznaje grzybicę przełyku?



Ryc. 1. Obraz endoskopowy masywnej kandydozy w górnym (A) i dolnym (B) odcinku przełyku

Rozpoznanie stawiane jest głównie na podstawie badania gastroskopowego, które uwidacznia białawe naloty pokrywające zmienioną zapalnie błonę śluzową przełyku (zobacz zdjęcia). Nasilenie zmian może być różne, od nielicznych białych zmian plamistych i obrzęku do nadżerek do owrzodzeń.

Badanie radiologiczne ma drugorzędne znaczenie, ponieważ obraz choroby w tym badaniu nie jest swoisty i może być mylony z zapaleniem wirusowym.

Dla rozpoznania konieczne jest także badanie cytologiczne i histopatologiczne (podczas gastroskopii lekarz pobiera wymaz końcówką aparatu ze szczoteczką oraz wycinki końcówką z kleszczykami w celu hodowli i badania pod mikroskopem – jest to bezbolesne dla pacjenta).

Należy podkreslić, że u osoby, u której nie stwierdzono charakterystycznych zmian w badaniu gastroskopowym, wyhodowanie grzyba z rodzaju Candida, nie oznacza jeszcze występowania choroby. W diagnostyce dostępne są również badania immunologiczne, wykrywające krążące przeciwciała i antygeny. Wartość tych testów jest ograniczona ze względu na rozpowszechnienie grzyba w populacji osób zdrowych (około 20%). Poza tym techniki immunologiczne nie są przydatne w chorobach nowotworowych czy w niedoborach odporności ze względu na uszkodzenie układu odpornościowego.

Jakie są sposoby leczenia?

Leczenie przypadkowo wykrytych zmian grzybiczych przełyku u osób młodych, bez dolegliwości i dodatkowych obciążeń wydaje się niewskazane - szczególnie istotne jest natomiast leczenie osób z grupy podwyższonego ryzyka.

Wybór zastosowanych leków zależy głównie od stopnia uszkodzenia układu odpornościowego pacjenta oraz ciężkości zakażenia. U chorych z prawidłową odpornością stosuje się leki nie przechodzące do krwi (nystatyna, Amfoterycyna B). U chorych ze średniego stopnia upośledzeniem odporności preferowane są leki doustne, takie jak flukonazol, itrakonazol czy ketokonazol, podawane przez 2—4 tygodnie.

Pacjenci ze zmniejszoną liczbą białych krwinek (granulocytopenią) powinni być leczeni preparatami dożylnymi ze względu na możliwość rozprzestrzenienia się grzybicy na różne narządy.

Zobacz: Nystatyna, Amfoterycyna B, Flukonazol, Ketokonazol, Itrakonazol w bazie leków

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Zastosowanie prawidłowej terapii przez odpowiednio długi czas powoduje całkowitą eliminację grzyba. Powikłania grzybicy przełyku są rzadkie. Mogą pojawić się krwawienia z przewodu pokarmowego i zwężenia przełyku. Niemniej jednak, należy pamiętać, że grzybica przełyku bardzo często występuje u osób z ciężkimi chorobami współistniejącymi, których objawy będą się utrzymywać także po wyleczeniu grzybicy.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

U osób z czynnikami ryzyka ważne jest leczenie choroby podstawowej. Tam, gdzie to możliwe, wskazane jest unikanie czynników ryzyka, co zapobiega powtórnym zachorowaniom. Osoby narażone na wystąpienie grzybicy powinny pamiętać o utrzymywaniu prawidłowej flory bakteryjnej przewodu pokarmowego podczas antybiotykoterapii poprzez przyjmowanie probiotyków.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Należy unikać czynników ryzyka, na które mamy wpływ (m.in. używki). Różnorodna i zbilansowana dieta (w tym warzywa i owoce zawierające dużo błonnika, zob. Błonnik) pozwala zmniejszyć spożycie cukrów prostych i dostarcza odpowiedniej ilości witamin oraz składników mineralnych. Należy pamiętać o szkodliwości nadużywania leków bez konieczności ich stosowania (długotrwała antybiotykoterapia, glikokortykosteroidy). Pacjenci z cukrzycą powinni ściśle przestrzegać zasad leczenia swojej choroby i unikać nieprawidłowych stężeń glukozy w surowicy.

Data utworzenia: 16.03.2010
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • elwis
      2017-03-07 13:54
      jest to przykra sprawa jutro ide do lekarzaodpowiedz
    • chojnowska elzbieta
      2017-02-22 19:17
      czy ta grzybica moze przerodzic sie w nowotworodpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Kampania „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”
    Polacy niewiele wiedzą o tym, jak ważna dla naszego zdrowia jest wątroba – twierdzą organizatorzy rozpoczynającej się kampanii edukacyjnej „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”. Kampania ma zwiększyć świadomość Polaków na temat istotnej roli tego narządu.
  • Druk wątroby 3D ułatwi operacje
    Student medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Jan Witowski opracował innowacyjną, prawdopodobnie najtańszą na świecie metodę druku modeli wątroby 3D. Wydrukowane egzemplarze już pomagają operować pojedynczych pacjentów.
  • Sanepid: mycie rąk chroni przed WZW A
    Przestrzegania higieny nie można w tych czasach nazywać ekstrawagancją, a mycie rąk potrafi naprawdę skutecznie chronić przez WZW typu A – mówi PAP dyrektor Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu dr Andrzej Trybusz.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies