Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby

Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby Oceń:
Prof. dr hab. Jacek Juszczyk1, prof. dr. hab. M. Pawłowska2 (uwagi pediatryczne)
1Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2Katedra Chorób Zakaźnych i Hepatologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy
Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby

Co to jest i jakie są przyczyny?

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby to trwająca ponad 6 miesięcy choroba wątroby charakteryzująca się zmianami martwiczo-zapalnymi. Jest ona wywołana przez przetrwałe zakażenie wirusami zapalenia wątroby typu B (HBV), typu D (HDV) lub typu C (HCV). Wszystkie przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby zagrażają powstaniem marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. Na przebieg tego rodzaju zapaleń mają wpływ liczne czynniki: podłoże genetyczne, płeć (częściej występują u mężczyzn), wiek (łagodniejszy przebieg u dzieci), choroby towarzyszące (np. cukrzyca, otyłość), nadużywanie alkoholu (przyspieszony rozwój włóknienia i marskości wątroby) i inne (np. czas, jaki upłynął od zakażenia: im dłuższy, tym większe ryzyko zaawansowania choroby i jej powikłań).

Jak często występuje przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby?

W skali naszego globu przewlekle zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B jest ok. 400 milionów ludzi, spośród których rocznie około 1 mln umiera z powodu zaawansowanych następstw choroby.

W Polsce brakuje dokładnych danych epidemiologicznych odnośnie częstości występowania zakażeń przewlekłych. Przyjmuje się, że przewlekłe zapalenia wątroby wywoływane przez HBV i HCV dotyczą ogółem 1,1 miliona osób (zakażenie HDV występuje jedynie u osób zakażonych również HBV i jest w naszym kraju bardzo rzadkie).

Istotnym czynnikiem prognostycznym rozwoju przewlekłego zapalenia wątroby typu B jest wiek, w którym dochodzi do zakażenia pierwotnego. Przewlekłe zapalenie wątroby rozwija się u ponad 95% noworodków zakażonych HBV w okresie okołoporodowym, natomiast w przypadku dorosłych dotyczy ono zaledwie 10—15% osób zakażonych HBV.

Jak się objawia przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby?

Większość chorych nie ma żadnych dolegliwości, a wykrycie zakażenia jest najczęściej „przypadkowe”, tzn. zdarza się w związku z badaniami okresowymi (np. jeśli lekarz stwierdzi zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, a następnie potwierdzi obecność antygenu powierzchniowego wirusa HBV [HBsAg] w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B lub przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi HCV [anty-HCV] w przypadku WZW typu C), w stacji krwiodawstwa u kandydatów do oddania krwi, podczas pobytu w szpitalu z powodu innej choroby itp.

Wielu chorych mówi, że dopiero po uzyskaniu informacji o zakażeniu uświadamia sobie, iż od bliżej nieokreślonego czasu odczuwa zmęczenie, ma gorsze zdolności koncentracji i\lub obniżony nastrój. Wśród innych objawów osoby z przewlekłym zakażeniem mogą odczuwać nieznaczne pobolewania mięśni i stawów oraz uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym. Niekiedy pierwszym objawem jest zażółcenie twardówek, co na ogół dowodzi zaawansowanego procesu. Niektórzy chorzy podają, że w przeszłości byli leczeni z powodu „żółtaczki”, często przedstawiając odpowiednią dokumentację. Część pacjentów znajduje się pod ciągłą obserwacją ambulatoryjną w związku z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C i kwalifikuje się (po przekroczeniu 6 miesięcy obserwacji) do traktowania ich jako przechodzących w stan zakażenia przewlekłego lub już przewlekle zakażonych.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

W razie wystąpienia opisanych objawów należy poddać się opiece specjalistycznej. Wskazane jest zebranie przez pacjenta szczegółowych informacji od rodziny o pobytach w szpitalu czy zabiegach lekarskich w dalekiej przeszłości (w okresie, do którego nie sięga pamięć własna). Zdarza się, że do zakażenia HBV lub HCV doszło bezpośrednio po urodzeniu, w związku z przetoczeniem krwi – przed końcem lat 80. był to czynnik bardzo wysokiego ryzyka zakażenia.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Niezależnie od specyfiki obu głównych postaci przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby, w diagnostyce stosuje się wspólne metody postępowania. Poza badaniem podmiotowym i przedmiotowym są to: badania biochemiczne, ultrasonografia brzucha, badania serologiczne (oceniające obecność przeciwciał skierowanych przeciwko wirusom zapalenia wątroby) i z zakresu biologii molekularnej (poszukiwanie materiału genetycznego wirusów). W uzasadnionych przypadkach lekarz rozważa przeprowadzenie diagnostycznego nakłucia wątroby. Ponieważ istnieje zagrożenie wystąpieniem raka wątrobowokomórkowego, każdy pacjent raz na 6 miesięcy powinien mieć wykonane USG jamy brzusznej i oznaczoną α-fetoproteinę (AFP).

Szczegółowe informacje na temat leczenia:
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B
Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C

Data utworzenia: 17.03.2010
Udostępnij:

Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • "Katastrofa dla pacjentów z chorobami wątroby"
    Po wejściu w życie tzw. ustawy o sieci szpitali ryczałtowo z budżetu państwa ma być finansowana nie tylko hospitalizacja, ale też leczenie w specjalistycznych poradniach przyszpitalnych. Ministerstwo Zdrowia w projekcie rozporządzenia przyporządkowało poszczególne poradnie do oddziałów.
  • Profilaktyka marskości wątroby w Wielkiej Brytanii
    W Anglii zalecono lekarzom rodzinnym, żeby kierowali osoby nadużywające alkoholu na badania stanu wątroby, by wcześnie wykryć włóknienie i marskość tego narządu – informuje „BBC News”.
  • Pacjenci potrzebują wsparcia
    Jak wynika z badań zrealizowanych przez Fundację STOMAlife, 83% lekarzy kieruje pacjentów po wyłonieniu stomii pod opiekę pielęgniarki stomijnej. Jaki jest tego powód? Prowadzenie punktów konsultacyjnych leży wyłącznie po stronie organizacji pozarządowych, których zasoby są niezwykle ograniczone.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies