HBV i przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B

HBV i przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu BOceń:
prof. dr hab. Jacek Juszczyk, prof. dr. hab. M. Pawłowska (uwagi pediatryczne)
HBV i przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B

Charakterystyczną cechą wirusa zapalenia wątroby typu B jest integracja jego materiału genetycznego z materiałem genetycznym osoby zakażonej, co powoduje, że całkowite wyeliminowanie wirusa z organizmu jest prawdopodobnie niemożliwe.

Cechą przetrwałego zakażenia HBV jest także jego fazowy przebieg:

  1. Pierwszy okres nazywany jest fazą immunotolerancji i trwa wiele lat (jeżeli do zakażenia doszło we wczesnym dzieciństwie) lub kilka, a rzadziej kilkanaście lub kilkadziesiąt miesięcy (jeżeli zakażenie nastąpiło w wieku dojrzałym). W tym czasie namnażanie się wirusa osiąga bardzo wysokie wartości, co powoduje, że zakaźność pacjenta jest wysoka. W surowicy krwi stwierdza się prawidłowe lub jedynie nieznacznie zwiększone aktywności aminotransferaz, obecne są natomiast markery wirusa (HBsAg, HBeAg) i przeciwciała (anty-HBc IgG). W materiale z nakłucia, czyli biopsji wątroby, stwierdza się niewielkie nasilenie zmian martwiczych i zapalnych.
  2. HBV
    HBV Ryc. 1a, b. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby o minimalnej (u góry) oraz dużej (na dole) aktywności
    Źródło: Choroby wewnętrzne, red. prof. A. Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006
  3. Drugi okres to faza eliminacji immunologicznej wirusa i komórek, które zakaża. Wiremia jest zmienna, aktywność aminotransferaz wysoka („falująca”), w wątrobie widoczne są liczne nacieki zapalne i zmiany martwicze. Każdy taki epizod obostrzenia może pozostawiać trwałe ślady w postaci mniej lub bardziej nasilonego włóknienia wątrobowego. Jeżeli dojdzie do tzw. serokonwersji w układzie „e” (wyeliminowanie antygenu „e” wirusa tzw. HBeAg+ i pojawienie się przeciwciał anty-HBe), proces ulega wyciszeniu i przechodzi w wieloletni okres nosicielstwa bezobjawowego. U części pacjentów dochodzi jednak do ponownych obostrzeń, po których pozostają coraz bardziej zaznaczone zmiany typu włóknienia oraz rozpoczynają się procesy typowe dla marskości wątroby.

Powikłania przewlekłego zakażenia HBV to:

  • marskość wątroby – po upływie 5 lat rozwija się u ok. 8—20% osób przewlekle zakażonych HBV;
  • rak wątrobowokomórkowy – ryzyko wzrasta u pacjentów z marskością;
  • choroby związane z powstawaniem kompleksów immunologicznych, w skład których wchodzą antygeny wirusa, są to: przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek, guzkowe zapalenie tętnic i – rzadko – krioglobulinemia mieszana (występowanie w osoczu krwi nieprawidłowych białek, które wytrącają się w temperaturach poniżej 5°C).

Na podstawie obserwacji klinicznej pacjenta, stopnia zawansowania choroby i jej fazy, najczęściej po wielomiesięcznej obserwacji, podejmuje się decyzję co do sposobu leczenia.

Leczenie przewlekłego zapalenia wątroby typu B

Całkowita eliminacja HBV z organizmu jest prawdopodobnie niemożliwa z powodu szczególnej formy materiału genetycznego tego wirusa. Głównym celem leczenia przeciwwirusowego jest uzyskanie trwałego stłumienia replikacji (namnażania się wirusa) HBV do poziomu umożliwiającego zahamowanie, spowolnienie oraz cofanie się zmian zapalnych i włóknienia wątroby oraz ochrona przed rozwojem raka wątrobowokomórkowego.

Obecnie do leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B zarejestrowane są: interferon α2aα2b, pegylowany interferon α2a (PegIFN) oraz naturalny interferon α, analogi nukleozydowe i nukleotydowe: adefowir, entekawir, lamiwudyna i telbiwudyna.

Interferony (stosowane domięśniowo) mają działanie stymulujące układ odpornościowy oraz przeciwwirusowe, a ww. analogi (stosowane doustnie) – tylko działanie przeciwwirusowe. Wadą analogów jest możliwość wystąpienia lekooporności. Jest ona największa w przypadku lamiwudyny, a najmniejsza w przypadku entekawiru (w przypadku tenowofiru jeszcze nie została opisana). Żadnego z wymienionych tu leków nie stosuje się w ciąży.

Interferon ma szereg przeciwwskazań, a wśród nich: choroby autoimmunologiczne, depresja, ciężkie choroby układu krążenia, małopłytkowość i inne.

Skuteczność leczenia interferonami i analogami jest ograniczona i różna w odniesieniu do poszczególnych wirusów oraz układów antygen/przeciwciało. Mierzy się ją odsetkami konwersji (eliminacja danego antygenu z organizmu i pojawienie się odpowiednich przeciwciał) oraz na podstawie wyników biopsji wątroby i analizy aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz).

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie rzewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B?

Bez leczenia przeciwwirusowego samoistne wyleczenie jest zjawiskiem bardzo rzadkim.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Należy prowadzić higieniczny tryb życia. Raz na pół roku trzeba także poddawać się specjalistycznym badaniom kontrolnym.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Aby nie zachorować na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, trzeba unikać wszystkich możliwych czynników ryzyka zakażenia (np. tatuaży). Istotne jest poddawanie się szczepieniom ochronnym przeciwko zakażeniu HBV.


Data utworzenia: 23.03.2010
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Niecodzienny zabieg w średzkim szpitalu
    Personel Pracowni Endoskopii Szpitala Średzkiego Serca Jezusowego w Środzie Wielkopolskiej pod kierownictwem gastroenterologa Aleksandra Maleszki dokonał zabiegu przeszczepienia flory bakteryjnej.
  • Wyleczyć zespół jelita drażliwego
    Aktywowanie odpowiednich receptorów u osób cierpiących na zespół jelita drażliwego może sprawić m.in., że ich organizm nie będzie się uodparniał na działanie leków. Może to być krokiem do stworzenia metody leczenia zespołu jelita drażliwego, a nie tylko łagodzenia jego objawów.
  • List otwarty ws. biologicznego leczenia dzieci z chorobą Leśniowskiego-Crohna
    Dotyczy dzieci dotkniętych chorobą Leśniowskiego-Crohna, które wymagają leczenia Humirą (Adalimumabem), jak także wszystkich innych dzieci z NZJ pozostających na terapii biologicznej i leczonych w ramach JGP

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies