27 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby

Prof. dr hab. Jacek Juszczyk1, prof. dr. hab. M. Pawłowska2 (uwagi pediatryczne)
1Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2Katedra Chorób Zakaźnych i Hepatologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy
Przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby

Co to jest i jakie są przyczyny?

Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby to trwająca ponad 6 miesięcy choroba wątroby charakteryzująca się zmianami martwiczo-zapalnymi. Jest ona wywołana przez przetrwałe zakażenie wirusami zapalenia wątroby typu B (HBV), typu D (HDV) lub typu C (HCV). Wszystkie przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby zagrażają powstaniem marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. Na przebieg tego rodzaju zapaleń mają wpływ liczne czynniki: podłoże genetyczne, płeć (częściej występują u mężczyzn), wiek (łagodniejszy przebieg u dzieci), choroby towarzyszące (np. cukrzyca, otyłość), nadużywanie alkoholu (przyspieszony rozwój włóknienia i marskości wątroby) i inne (np. czas, jaki upłynął od zakażenia: im dłuższy, tym większe ryzyko zaawansowania choroby i jej powikłań).

Jak często występuje przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby?

W skali naszego globu przewlekle zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu B jest ok. 400 milionów ludzi, spośród których rocznie około 1 mln umiera z powodu zaawansowanych następstw choroby.

REKLAMA

W Polsce brakuje dokładnych danych epidemiologicznych odnośnie częstości występowania zakażeń przewlekłych. Przyjmuje się, że przewlekłe zapalenia wątroby wywoływane przez HBV i HCV dotyczą ogółem 1,1 miliona osób (zakażenie HDV występuje jedynie u osób zakażonych również HBV i jest w naszym kraju bardzo rzadkie).

Istotnym czynnikiem prognostycznym rozwoju przewlekłego zapalenia wątroby typu B jest wiek, w którym dochodzi do zakażenia pierwotnego. Przewlekłe zapalenie wątroby rozwija się u ponad 95% noworodków zakażonych HBV w okresie okołoporodowym, natomiast w przypadku dorosłych dotyczy ono zaledwie 10—15% osób zakażonych HBV.

Jak się objawia przewlekłe wirusowe zapalenia wątroby?

Większość chorych nie ma żadnych dolegliwości, a wykrycie zakażenia jest najczęściej „przypadkowe”, tzn. zdarza się w związku z badaniami okresowymi (np. jeśli lekarz stwierdzi zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, a następnie potwierdzi obecność antygenu powierzchniowego wirusa HBV [HBsAg] w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B lub przeciwciał skierowanych przeciwko wirusowi HCV [anty-HCV] w przypadku WZW typu C), w stacji krwiodawstwa u kandydatów do oddania krwi, podczas pobytu w szpitalu z powodu innej choroby itp.

Wielu chorych mówi, że dopiero po uzyskaniu informacji o zakażeniu uświadamia sobie, iż od bliżej nieokreślonego czasu odczuwa zmęczenie, ma gorsze zdolności koncentracji i\lub obniżony nastrój. Wśród innych objawów osoby z przewlekłym zakażeniem mogą odczuwać nieznaczne pobolewania mięśni i stawów oraz uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym. Niekiedy pierwszym objawem jest zażółcenie twardówek, co na ogół dowodzi zaawansowanego procesu. Niektórzy chorzy podają, że w przeszłości byli leczeni z powodu „żółtaczki”, często przedstawiając odpowiednią dokumentację. Część pacjentów znajduje się pod ciągłą obserwacją ambulatoryjną w związku z ostrym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C i kwalifikuje się (po przekroczeniu 6 miesięcy obserwacji) do traktowania ich jako przechodzących w stan zakażenia przewlekłego lub już przewlekle zakażonych.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

W razie wystąpienia opisanych objawów należy poddać się opiece specjalistycznej. Wskazane jest zebranie przez pacjenta szczegółowych informacji od rodziny o pobytach w szpitalu czy zabiegach lekarskich w dalekiej przeszłości (w okresie, do którego nie sięga pamięć własna). Zdarza się, że do zakażenia HBV lub HCV doszło bezpośrednio po urodzeniu, w związku z przetoczeniem krwi – przed końcem lat 80. był to czynnik bardzo wysokiego ryzyka zakażenia.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Niezależnie od specyfiki obu głównych postaci przewlekłych wirusowych zapaleń wątroby, w diagnostyce stosuje się wspólne metody postępowania. Poza badaniem podmiotowym i przedmiotowym są to: badania biochemiczne, ultrasonografia brzucha, badania serologiczne (oceniające obecność przeciwciał skierowanych przeciwko wirusom zapalenia wątroby) i z zakresu biologii molekularnej (poszukiwanie materiału genetycznego wirusów). W uzasadnionych przypadkach lekarz rozważa przeprowadzenie diagnostycznego nakłucia wątroby. Ponieważ istnieje zagrożenie wystąpieniem raka wątrobowokomórkowego, każdy pacjent raz na 6 miesięcy powinien mieć wykonane USG jamy brzusznej i oznaczoną α-fetoproteinę (AFP).

Szczegółowe informacje na temat leczenia:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Rak trzustki - trudny przeciwnik
    Rak trzustki jest wciąż uważany za jeden z najgroźniejszych nowotworów złośliwych. Ryzyko zachorowania na niego można jednak w istotny sposób obniżyć poprzez unikanie otyłości, palenia papierosów czy nadużywania alkoholu – przekonują eksperci.
  • WZW typu C już niedługo wyleczalne w 100%
    Wirus HCV może powodować raka wątroby i jej śmiertelną niewydolność. Nowe leki, choć na razie zbyt drogie, mogą być przełomem dla ludzi, którzy przeważnie chorują nie z własnej winy – mówili lekarze na konferencji w dniu świadomości o zapaleniach wątroby.
  • Botoks może pomóc leczyć raka żołądka?
    Botoks, najbardziej znany z zastosowania w medycynie estetycznej – do wygłaszania zmarszczek – może pomóc w leczeniu raka żołądka - wskazują badania na myszach, o których informuje pismo „Science Translational Medicine”.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Przyczyny powiększenia wymiarów trzustki
    Wróciłam z zagranicznych wakacji z tępym bólem brzucha ulokowanym w prawym podżebrzu (ból wystąpił po wypiciu alkoholu). Wstępny wywiad z lekarzem i dostałam skierowanie na USG, które wykazało powiększoną głowę trzustki, niejednorodną o nieostrych obrysach.
  • Czarny śluz w stolcu
    Niepokoi mnie pewien objaw, jakim jest co jakiś czas prawie czarny śluz w stolcu. Czego może to być objaw?
  • Ból po laparoskopii
    Jestem 7. dzień po laparoskopowym usunięciu pęcherzyka żółciowego, oprócz dolegliwości bólowych w ranach pooperacyjnych i bólu pod prawym żebrem przy wdechu (chociaż bardziej nazwałabym to skurczem), dziś zauważyłam, że stolec jest zielony. Nie jadłam nic takiego. Czy to normalne po takiej operacji?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują