Endoskopowa cholangiopakreatografia wsteczna (ECPW)

Endoskopowa cholangiopakreatografia wsteczna (ECPW)Oceń:
Endoskopowa cholangiopakreatografia wsteczna (ECPW)

Co to jest ECPW i na czym polega?

Endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, określana skrótem ECPW, jest jedną z najskuteczniejszych metod oceniających dogi żółciowe i przewody trzustkowe. Niekiedy zabieg znany jest też pod skrótem ERCP, który pochodzi od jego nazwy w języku angielskim (endoscopic retrograde cholangiopancreatography). Ze względu na znaczną inwazyjność i ryzyko powikłań metoda ta jest wykorzystywana głównie w celu przeprowadzenia zabiegu terapeutycznego i zasadniczo ECPW nie wykonuje się jedynie w celach diagnostycznych.

ECPW łączy w sobie metody jednoczesnej oceny endoskopowej i radiologicznej, a co najważniejsze daje możliwość usuwania złogów z dróg żółciowych i trzustkowych, zakładania protez i poszerzania dróg żółciowych czy pobierania wycinków. Zastosowanie ECPW pozwala pacjentowi uniknąć leczenia operacyjnego, pomaga umiejscowić przeszkodę w odpływie żółci i jej przyczynę, a w przypadku chorób trzustki metoda ta jest pomocna w diagnostyce nowotworów i przewlekłych stanów zapalnych.

Jakie są wskazania do ECPW?

Zabieg ECPW jest wykonywany w diagnostyce i leczeniu chorób dróg żółciowych i trzustki. Zabieg wykonuje się ze ściśle określonych wskazań, zwłaszcza dlatego, że ma on inwazyjny charakter i istnieje możliwość wystąpienia powikłań. Z tego powodu ECPW wykonuje się, gdy na podstawie objawów oraz dolegliwości pacjenta i/lub nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych/obrazowych nasuwa się podejrzenie chorób dróg żółciowych lub trzustki.

Objawami, które najczęściej skłaniają do podjęcia decyzji o wykonaniu zabiegu, są żółtaczkabóle brzucha sugerujące obecność przeszkody w drogach żółciowych albo wykrycie takiej przeszkody w badaniach obrazowych. Taką przeszkodę stanowią najczęściej złogi (kamica przewodowa), ale mogą też występować zwężenia dróg żółciowych o różnym charakterze (pozapalnym, nowotworowym, po zabiegach, np. usunięciu pęcherzyka żółciowego, czyli cholecystektomii). Wskazaniem do ECPW są także zmiany w narządach sąsiadujących z drogami żółciowymi i uciskające je z zewnątrz (np. guz trzustki). Jeżeli istnieje podejrzenie kamicy żółciowej zarówno w drogach żółciowych, jak i w pęcherzyku żółciowym, najpierw wykonuje się ECPW, a następnie usunięcie pęcherzyka żółciowego.

W trakcie ECPW wykonuje się zabiegi diagnostyczne, takie jak pobieranie wycinków do badania histopatologicznego, oraz terapeutyczne, jak usuwanie złogów, wprowadzanie stentów udrażniających drogi żółciowe, leczenie powikłań po cholecystektomii, usunięcie kamieni z przewodów trzustkowych.

Jak przebiega ECPW?

Na pierwszym etapie ECPW wykorzystywane są metody endoskopowe: duodenoskop wprowadzany jest, tak jak w gastroskopii, do dwunastnicy w okolicę brodawki Vatera, gdzie łączą się drogi żółciowe i trzustkowe. Do ujścia dróg żółciowych i trzustkowych podaje się środek kontrastujący i wtedy korzystając z metod radiologicznych, ocenia się ich obraz na zdjęciu RTG. W przypadku uwidocznienia nieprawidłowości w przebiegu i zarysach dróg żółciowych oraz trzustkowych, ich szerokości, sposobie wypełniania się kontrastem można zastosować odpowiednie zabiegi terapeutyczne.

Jak przygotować się do ECPW?

Zabieg jest wykonywany u pacjenta pozostającego na czczo. Zwykle przed planowanym zabiegiem konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych: morfologii krwi, układu krzepnięcia, stężeń elektrolitów, ewentualnie stężeń hormonów tarczycy. Czasami przed bardziej inwazyjnymi procedurami lekarz zleca dodatkowe badania, takie jak oznaczenie grupy krwi, aktywności amylazy, stężenia mocznika i kreatyniny oraz EKG.

Pacjenci chorujący na poważne choroby przewlekłe, np. nadciśnienie tętnicze, padaczkę, cukrzycę, którzy muszą regularnie przyjmować leki, powinni skonsultować się z lekarzem co do przyjęcia porannej dawki leku. Zwykle można przyjąć poranną dawkę leku, popijając niewielką ilością wody, ale w przypadku cukrzycy należy pominąć poranną dawkę zarówno insuliny, jak i doustnych leków przeciwcukrzycowych.

Specjalnego przygotowania wymagają osoby przyjmujące leki zmniejszające krzepliwość krwi, takie jak acenokumarolwarfaryna. Stosowanie tych leków należy przerwać na około 5–7 dni przed badaniem, pod opieką lekarza prowadzącego/rodzinnego. W zamian należy zastosować heparynę drobnocząsteczkową podawaną podskórnie (np. enoksaparyna) w dawkach przepisanych przez lekarza. Bezpośrednio przed planowanym ECPW należy oznaczać wskaźniki krzepnięcia (wskaźnik protrombinowy, INR). Zabieg wykonuje się jedynie przy prawidłowych wartościach tych wskaźników.

Jeśli badany przyjmuje inne nowsze leki przeciwkrzepliwe (dabigatran, rywaroksaban), a także preparaty kwasu acetylosalicylowego, klopidogrel lub tiklopidynę, również należy je odstawić zgodnie ze wskazaniami lekarza prowadzącego. W niektórych przypadkach konieczne będzie także podanie heparyny drobnocząsteczkowej i kontrola wskaźników krzepnięcia (APTT, czas protrombinowy).

Jakie są przeciwwskazania do ECPW?

Przeciwwskazania bezwzględne do ECPW są podobne jak w przypadku innych badań endoskopowych. Względnymi przeciwwskazaniami są: zwężenie przełyku, ciąża i zaburzenia krzepnięcia krwi.

Jakie powikłania mogą wystąpić po wykonaniu ECPW?

ECPW jest bezpieczną procedurą w rękach doświadczonego lekarza endoskopisty, jednak tak jak w przypadku każdego inwazyjnego zabiegu terapeutycznego istnieje ryzyko wystąpienia powikłań. Częstość ich występowania szacuje się na 4–12%. Najczęstszym powikłaniem ECPW są objawy łagodnego i szybko ustępującego zapalenia trzustki lub przewodów żółciowych. Inne to krwawienie i przedziurawienie przewodu pokarmowego, które wymagać może nawet leczenia operacyjnego. Ponadto mogą wystąpić powikłania związane ze znieczuleniem do zabiegu.

Jak postępować po ECPW?

Po ECPW należy pozostawać na czczo, dopóki lekarz nie przekaże odpowiednich zaleceń. Bezpośrednio po zabiegu stan pacjenta jest monitorowany, a niezbędne badania biochemiczne są wykonywane w celu wczesnego rozpoznania ewentualnych powikłań. W razie występowania niepokojących objawów, np. dolegliwości bólowych, wymiotów, krwi w stolcu lub czarnego stolca, należy to niezwłocznie zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce.

Zwykle po ECPW należy pozostać dobę w szpitalu. W niektórych przypadkach może zaistnieć konieczność przedłużenia hospitalizacji.

Jeżeli zabieg endoskopowy wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu ogólnym, w dniu zabiegu nie wolno prowadzić pojazdów mechanicznych i konieczna jest opieka drugiej osoby przy powrocie do domu.

Data utworzenia: 26.01.2016
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Niecodzienny zabieg w średzkim szpitalu
    Personel Pracowni Endoskopii Szpitala Średzkiego Serca Jezusowego w Środzie Wielkopolskiej pod kierownictwem gastroenterologa Aleksandra Maleszki dokonał zabiegu przeszczepienia flory bakteryjnej.
  • Wyleczyć zespół jelita drażliwego
    Aktywowanie odpowiednich receptorów u osób cierpiących na zespół jelita drażliwego może sprawić m.in., że ich organizm nie będzie się uodparniał na działanie leków. Może to być krokiem do stworzenia metody leczenia zespołu jelita drażliwego, a nie tylko łagodzenia jego objawów.
  • List otwarty ws. biologicznego leczenia dzieci z chorobą Leśniowskiego-Crohna
    Dotyczy dzieci dotkniętych chorobą Leśniowskiego-Crohna, które wymagają leczenia Humirą (Adalimumabem), jak także wszystkich innych dzieci z NZJ pozostających na terapii biologicznej i leczonych w ramach JGP

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies