30 lipca 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego

lek. Michał Tomaszewski
Badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego

Co to jest?

Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego jest to badanie endoskopowe (wziernikowe) przełyku, żołądka i dwunastnicy. Do wykonania tego badania niezbędne jest urządzenie zwane panendoskopem (niekiedy niezbyt ściśle określane jako gastroskop). Ma ono kształt cienkiego i elastycznego przewodu, który wprowadza się przez usta lub nos do gardła, a następnie przez przełyk i żołądek do dwunastnicy.

Endoskopię wykonuje się u chorego leżącego na lewym boku, z nieco uniesioną górną połową ciała. Przed wykonaniem badania pacjent otrzymuje leki uspokajające i przeciwbólowe w takiej dawce, aby nie odczuwał dolegliwości związanych z badaniem, ale nie był też całkowicie uśpiony. Dodatkowo, do nosa i gardła podaje się lek znieczulający miejscowo. Podczas badania lekarz obserwuje ciśnienie tętnicze krwi i zapis EKG.

Przed endoskopią lekarz może zlecić wykonanie kilku badań, m.in.:

REKLAMA

  • oceniających krzepnięcie krwi
  • wykluczających nosicielstwo wirusa zapalenia wątroby (tzw. żółtaczki zakaźnej)
  • zdjęcia rentgenowskiego lub tomografii komputerowej klatki piersiowej
  • EKG.


Jak przygotować się do badania?

Pacjent nie powinien:

  • jeść przez 6 godzin przed zabiegiem
  • pić, nawet czystej wody, przez 4 godziny przed zabiegiem.
Od spożywania posiłków należy się powstrzymać także w ciągu co najmniej 2 godzin po badaniu (w razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem).

Niektórzy pacjenci, w celu zapobiegnięcia zapaleniu wsierdzia, otrzymują profilaktycznie antybiotyk.


Pamiętaj!
Poinformuj lekarza o uczuleniach oraz wszystkich przyjmowanych aktualnie, lub w ostatnim czasie, lekach, również tych dostępnych bez recepty czy ziołowych.


Jakie są wskazania do panendoskopii?

Panendoskopię wykonuje się w celach diagnostycznych (rozpoznawanie chorób), terapeutycznych (leczniczych) albo kontroli przebiegu choroby.

Wskazania diagnostyczne

  1. niestrawność od >2—3 mies. lub tzw. objawy alarmowe: szybka, nieuzasadniona utrata masy ciała, ból brzucha budzący ze snu, żółtaczka, krwawienie z przewodu pokarmowego, nagłe osłabnięcie, stolec czarny (smolisty), fusowate, nawracające wymioty
  2. przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych
  3. utrudnione i bolesne połykanie
  4. niewyjaśniony ból w klatce piersiowej
  5. niedokrwistość z niedoborem żelaza.

Wskazania terapeutyczne

  1. leczenie krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
  2. ostrzykiwanie lub opaskowanie żylaków przełyku
  3. usuwanie polipów
  4. poszerzanie zwężeń przełyku lub odźwiernika
  5. endoskopowe wytwarzanie połączenia między żołądkiem a skórą (gastrostomii)
  6. wprowadzenie stentu w przebiegu raka przełyku
  7. usunięcie błony śluzowej (czyli mukozektomia) w małych lub wczesnych rakach przewodu pokarmowego.

Wskazania - kontrola przebiegu choroby

  1. wygojenie wrzodu żołądka
  2. okresowa kontrola ciężkich postaci choroby refluksowej przełyku i przełyku Barretta
  3. kontrola zmian dysplastycznych w żołądku.


Jakie są przeciwwskazania do badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego?

Endoskopia jest badaniem obciążającym dla chorego, dlatego nie zawsze można ją wykonać. Najczęstsze przeciwwskazania stanowią ciężkie choroby serca i płuc, np. przebyty niedawno zawał serca, niewyrównane nadciśnienie tętnicze, tętniak aorty, obniżone ciśnienie tętnicze lub wstrząs, niezależnie od przyczyny, ostra niewydolność oddechowa, nasilone krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego ze wstrząsem, niedrożność lub perforacja (przedziurawienie) przewodu pokarmowego, ciąża, ostatnie 14 dni cyklu miesiączkowego, zaburzenia krzepnięcia krwi.


Co to jest biopsja?

Często, aby postawić pewne rozpoznanie, lekarz musi pobrać kawałek tkanki. W tym celu wykorzystuje się szczypce lub igłę wprowadzane przez wąski kanał wewnątrz endoskopu. Zabieg ten jest bezbolesny.


Jakie są możliwe powikłania?

ERCP jest badaniem inwazyjnym i bywa - choć bardzo rzadko (~0,5% zabiegów) - przyczyną powikłań, m.in.: ostrego przebicia przewodu pokarmowego, krwawienia, zakażenia krwi (bakteriemii).


Jakie stany występujące po endoskopii powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Wszelkie niepokojące objawy, takie jak:

wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Jeżeli pacjent otrzymał przed badaniem leki uspokajające lub przeciwlękowe, do końca dnia nie wolno mu prowadzić pojazdów mechanicznych.



Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • 170 mln ludzi na świecie cierpi na WZW C
    Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia około 3% światowej populacji, czyli co najmniej 170 mln ludzi, cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu C. W naszym kraju choroba dotyczy około 1,5% mieszkańców. Dziś obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby.
  • Bezpłatne testy na HCV w Światowym Dniu Zapalenia Wątroby
    Akcja bezpłatnych badań, które pozwalają stwierdzić, czy dana osoba miała kontakt z groźnym wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) będzie prowadzona w stolicy i 4 innych miastach Polski 28 lipca w Światowym Dniu Zapalenia Wątroby.
  • Zespół naukowców z polskimi badaczami odkrył nowe podtypy raka żołądka
    Międzynarodowy zespół naukowców przy udziale polskich badaczy wykrył cztery nowe podtypy raka żołądka. Odkrycie ma umożliwić opracowanie nowych metod leczenia nowotworu i poprawić ich skuteczność. Wyniki badań opublikowano w środę w piśmie naukowym „Nature”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują