medycyna praktyczna dla pacjentów

Badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego

Udostępnij: Share
lek. Michał Tomaszewski
Badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego

Co to jest?

Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego jest to badanie endoskopowe (wziernikowe) przełyku, żołądka i dwunastnicy. Do wykonania tego badania niezbędne jest urządzenie zwane panendoskopem (niekiedy niezbyt ściśle określane jako gastroskop). Ma ono kształt cienkiego i elastycznego przewodu, który wprowadza się przez usta lub nos do gardła, a następnie przez przełyk i żołądek do dwunastnicy.

Endoskopię wykonuje się u chorego leżącego na lewym boku, z nieco uniesioną górną połową ciała. Przed wykonaniem badania pacjent otrzymuje leki uspokajające i przeciwbólowe w takiej dawce, aby nie odczuwał dolegliwości związanych z badaniem, ale nie był też całkowicie uśpiony. Dodatkowo, do nosa i gardła podaje się lek znieczulający miejscowo. Podczas badania lekarz obserwuje ciśnienie tętnicze krwi i zapis EKG.

Przed endoskopią lekarz może zlecić wykonanie kilku badań, m.in.:

  • oceniających krzepnięcie krwi
  • wykluczających nosicielstwo wirusa zapalenia wątroby (tzw. żółtaczki zakaźnej)
  • zdjęcia rentgenowskiego lub tomografii komputerowej klatki piersiowej
  • EKG.

Jak przygotować się do badania?

Pacjent nie powinien:

  • jeść przez 6 godzin przed zabiegiem
  • pić, nawet czystej wody, przez 4 godziny przed zabiegiem.
Od spożywania posiłków należy się powstrzymać także w ciągu co najmniej 2 godzin po badaniu (w razie jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z lekarzem).

Niektórzy pacjenci, w celu zapobiegnięcia zapaleniu wsierdzia, otrzymują profilaktycznie antybiotyk.

Poinformuj lekarza o uczuleniach oraz wszystkich przyjmowanych aktualnie, lub w ostatnim czasie, lekach, również tych dostępnych bez recepty czy ziołowych.

Jakie są wskazania do panendoskopii?

Panendoskopię wykonuje się w celach diagnostycznych (rozpoznawanie chorób), terapeutycznych (leczniczych) albo kontroli przebiegu choroby.

Wskazania diagnostyczne

  1. niestrawność od >2—3 mies. lub tzw. objawy alarmowe: szybka, nieuzasadniona utrata masy ciała, ból brzucha budzący ze snu, żółtaczka, krwawienie z przewodu pokarmowego, nagłe osłabnięcie, stolec czarny (smolisty), fusowate, nawracające wymioty
  2. przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych
  3. utrudnione i bolesne połykanie
  4. niewyjaśniony ból w klatce piersiowej
  5. niedokrwistość z niedoborem żelaza.

Wskazania terapeutyczne

  1. leczenie krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
  2. ostrzykiwanie lub opaskowanie żylaków przełyku
  3. usuwanie polipów
  4. poszerzanie zwężeń przełyku lub odźwiernika
  5. endoskopowe wytwarzanie połączenia między żołądkiem a skórą (gastrostomii)
  6. wprowadzenie stentu w przebiegu raka przełyku
  7. usunięcie błony śluzowej (czyli mukozektomia) w małych lub wczesnych rakach przewodu pokarmowego.

Wskazania - kontrola przebiegu choroby

  1. wygojenie wrzodu żołądka
  2. okresowa kontrola ciężkich postaci choroby refluksowej przełyku i przełyku Barretta

Jakie są przeciwwskazania do badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego?

Endoskopia jest badaniem obciążającym dla chorego, dlatego nie zawsze można ją wykonać. Najczęstsze przeciwwskazania stanowią ciężkie choroby serca i płuc, np. przebyty niedawno zawał serca, niewyrównane nadciśnienie tętnicze, tętniak aorty, obniżone ciśnienie tętnicze lub wstrząs, niezależnie od przyczyny, ostra niewydolność oddechowa, nasilone krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego ze wstrząsem, niedrożność lub perforacja (przedziurawienie) przewodu pokarmowego, ciąża, ostatnie 14 dni cyklu miesiączkowego, zaburzenia krzepnięcia krwi.

Co to jest biopsja?

Często, aby postawić pewne rozpoznanie, lekarz musi pobrać kawałek tkanki. W tym celu wykorzystuje się szczypce lub igłę wprowadzane przez wąski kanał wewnątrz endoskopu. Zabieg ten jest bezbolesny.

Jakie są możliwe powikłania?

ERCP jest badaniem inwazyjnym i bywa - choć bardzo rzadko (~0,5% zabiegów) - przyczyną powikłań, m.in.: ostrego przebicia przewodu pokarmowego, krwawienia, zakażenia krwi (bakteriemii).

Jakie stany występujące po endoskopii powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Wszelkie niepokojące objawy, takie jak:

wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Jeżeli pacjent otrzymał przed badaniem leki uspokajające lub przeciwlękowe, do końca dnia nie wolno mu prowadzić pojazdów mechanicznych.

Udostępnij: Share

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • 20% zakażonych HCV nie mówi o tym nikomu
    Z obawy przed stygmatyzacją 20% osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) nie ujawniło tego nikomu – wykazało badanie "HCV Quest" omawiane na kongresie Europejskiego Towarzystwa do Badań Wątroby (EASL), który trwał do niedzieli w Wiedniu.
  • Mniej zakażeń przewodu pokarmowego spowodowanych przez salmonellę, a więcej przez norowirusy
    Dzięki podjętym działaniom udało się w Polsce zmniejszyć zagrożenie zatruciami pokarmowymi spowodowanymi przez salmonellę, ale wirusy trzymają się mocno – mówiła dr Małgorzata Sadkowska–Todys z NIZP-PZH podczas konferencji „Bezpieczna żywność - od pola do stołu” zorganizowanej z okazji Światowego Dnia Zdrowia.
  • Nowa metoda usuwania polipów oszczędza jelito
    Dzięki nowej technice można usunąć z końcowego odcinka jelita grubego nawet bardzo duże polipy bez konieczności wytwarzania u pacjenta uciążliwego sztucznego odbytu (stomii) – informuje serwis BBC News/Health.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują