medycyna praktyczna dla pacjentów

Kolonoskopia (badanie kolonoskopowe)

Udostępnij: Share
lek. Michał Tomaszewski
Kolonoskopia (badanie kolonoskopowe)

Co to jest kolonoskopia?

Kolonoskopia to badanie endoskopowe okrężnicy (części jelita grubego). Do jego wykonania niezbędne jest urządzenie zwane kolonoskopem - ma ono kształt cienkiego i elastycznego przewodu. W trakcie badania kolonoskop wprowadza się ostrożnie przez odbyt, dalej przez odbytnicę do okrężnicy zstępującej, okrężnicy poprzecznej i okrężnicy wstępującej.

Przed zabiegiem pacjent otrzymuje leki uspokajające i przeciwbólowe, niekiedy konieczne jest również znieczulenie ogólne (szczególnie u dzieci). Mimo wszystko podczas badania odczuwalne jest parcie na jelito, a niekiedy także ból (należy o nim poinformować lekarza).

Przed kolonoskopią niezbędne jest wykonanie badań:

  • oceniających krzepnięcie krwi
  • wykluczających nosicielstwo wirusa zapalenia wątroby („żółtaczki zakaźnej”)
  • EKG.


Jak się przygotować do kolonoskopii?

Przez 24—48 godzin przed kolonoskopią pacjent jest na diecie płynnej i otrzymuje doustne leki przeczyszczające (makrogole albo fosforany). Krótko przed badaniem wykonuje się wlew oczyszczający jelito grube (czyli tzw. lewatywę). Pacjentom ze sztucznymi zastawkami serca, po przebytym zapaleniu wsierdzia, z protezą naczyniową lub ze znacznie zmniejszoną liczbą krwinek białych bezpośrednio przed badaniem podaje się dożylnie antybiotyk.

Jakie są wskazania do kolonoskopii?

Kolonoskopię wykonuje się w celach diagnostycznych (rozpoznania chorób) lub terapeutycznych(leczniczych).

Wskazania diagnostyczne

  1. podejrzenie raka jelita grubego
  2. niedokrwistość z niedoboru żelaza o niewyjaśnionej przyczynie
  3. podejrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniowskiego i Crohna
  4. podejrzenie polipów i wykluczenie wczesnej postaci raka
  5. nasilona biegunka o niejasnej przyczynie
  6. nagła, nieuzasadniona utrata masy ciała.


Wskazania terapeutyczne

  1. usuwanie polipów
  2. hamowanie krwawienia z wad rozwojowych naczyń, owrzodzeń i guzów
  3. usuwanie ciał obcych
  4. poszerzanie zwężeń jelita grubego
  5. zmniejszenie ciśnienia w jelicie objętym toksycznym poszerzeniem jelita grubego.

Jakie są przeciwwskazania do badania kolonoskopowego?

Kolonoskopia jest badaniem obciążającym dla chorego, dlatego nie zawsze można ją wykonać. Najczęstsze przeciwwskazania stanowią: zaostrzenia chorób zapalnych jelita grubego (wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniowskiego i Crohna), objawy zapalenia otrzewnej (tzw. deskowaty brzuch, bardzo silna bolesność przy dotykaniu), ciężkie choroby serca i płuc, na przykład niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność serca, ostra niewydolność oddechowa, ciąża (ostatnie sześć miesięcy), zaburzenia krzepnięcia krwi (przy biopsji lub wycięciu polipa).

Co to jest biopsja?

Często, aby postawić pewne rozpoznanie, lekarz musi pobrać kawałek tkanki. W celu wykonania biopsji wykorzystuje się szczypce lub igłę wprowadzane przez wąski kanał wewnątrz endoskopu. Zabieg ten jest bezbolesny.

Jakie są możliwe powikłania kolonoskopii?

Kolonoskopia jest badaniem inwazyjnym i w związku z tym może być przyczyną powikłań. W trakcie badania wystąpić może (choć zdarza się to bardzo rzadko) ostre przebicie przewodu pokarmowego (ok. 0,17% przypadków) albo krwawienie, szczególnie po usunięciu polipa (ok. 0,1—1,5% przypadków).

Jakie stany występujące po kolonoskopii powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Wszelkie niepokojące objawy, takie jak ból brzucha, gorączka, dreszcze, smolisty (czarny) stolec, wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Jeżeli pacjent otrzymał przed badaniem leki uspokajające lub przeciwlękowe, do końca dnia nie wolno mu prowadzić pojazdów mechanicznych. Jeżeli pacjent po badaniu udaje się do domu, musi mu towarzyszyć inna osoba.


Udostępnij: Share

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Test krwi na zespół jelita drażliwego
    Jelito drażliwe u niektórych osób będzie można wykrywać przy użyciu jednego z dwóch testów krwi opracowanych przez Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles – informuje na swojej stronie internetowej „CBS News”.
  • Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita
    W Europie około 3 miliony osób cierpi z powodu choroby Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. W Polsce nieswoiste zapalenia jelit dotykają około 45 tys. osób. 19 maja obchodzony jest Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelit.
  • 20% zakażonych HCV nie mówi o tym nikomu
    Z obawy przed stygmatyzacją 20% osób zakażonych wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) nie ujawniło tego nikomu – wykazało badanie "HCV Quest" omawiane na kongresie Europejskiego Towarzystwa do Badań Wątroby (EASL), który trwał do niedzieli w Wiedniu.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują