3 marca 2015 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Jakie badania należy wykonać po przebytym ostrym zapaleniu trzustki?

Poleć:
Udostępnij:
29.08.2011

Witam serdecznie. Mam 28 lat. 2 lata temu przeszłam ostre zapalenie trzustki (nie stwierdzono kamieni ani innych zaburzeń). Od tamtej pory nie odczuwam większych dolegliwości (poza sporadycznym uczuciem ucisku w okolicy trzustki). Czy powinnam dokonywać kontrolnych poziomów amylaz i lipaz? Czy i jak często należy być pod kontrolą specjalisty?

Enzymy trzustkowe, jak amylaza i lipaza, podwyższone są głównie w czasie epizodu ostrego zapalenia trzustki (OZT) lub zaostrzeń przewlekłego zapalenia tego narządu. Dlatego w opisanym przypadku bardziej istotne wydaje się wykonanie badania ultrasonograficznego jamy brzusznej niż badań laboratoryjnych. Nie wiemy, jaka była przyczyna wystąpienia epizodu OZT w tym przypadku.

Ustalenie przyczyny ostrego zapalenia trzustki jest bardzo istotne ze względu na dalsze postępowanie z chorym (w tym ew. opieka specjalisty) i zapobieganie kolejnym nawrotom. U większości chorych ostre zapalenie trzustki rozwija się na podłożu kamicy żółciowej lub w przebiegu nadużywania alkoholu.

Istnieją także inne rzadsze przyczyny. W opisywanym przypadku nie mamy informacji na temat ew. przeprowadzonych badań endoskopowych dróg żółciowych i trzustkowych, zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej czy urazów brzucha, których powikłaniem mogło być OZT. Pacjentka nie wspomina także o żadnych poważniejszych chorobach internistycznych, takich jak cukrzyca, nadczynność przytarczyc i hiperlipidemia.

Należałoby zweryfikować także listę ew. przyjmowanych leków, jak azatiopryny, sulfasalazyny, tiazydy, kwas walproinowy, doustne środki antykoncepcyjne, których działaniem niepożądanym może być OZT. Innymi przyczynami mogą być nieprawidłowości w przebiegu przewodu trzustkowego – zwężenie lub wrodzone zmiany anatomiczne trzustki.

W niewielu przypadkach OZT, w których nie udaje się jednoznacznie ustalić przyczyny, mówimy o tzw. idiopatycznym zapaleniu trzustki. W większości przypadków trzustka po przebytym OZT zaczyna prawidłowo funkcjonować w ciągu od kilku tygodni do kilku miesięcy po chorobie. Ważne jest jednak wyeliminowanie przyczyny choroby, np. operacja usunięcia pęcherzyka żółciowego, abstynencja alkoholowa.

W okresie kilku miesięcy po przebyciu OZT należy wykonać kontrolne badanie USG jamy brzusznej celem oceny w kierunku tworzenia się torbieli trzustki czy innych powikłań OZT. USG także umożliwia rozpoznanie kamicy żółciowej jako przyczyny OZT. Badania obrazowe mogą także wykazać obecność przewlekłego zapalenia trzustki.

W przypadkach wątpliwych konieczna jest weryfikacja dróg żółciowych i trzustkowych za pomocą cholangiopankreatografii rezonansu magnetycznego (MRCP). Innym badaniem pomocnym w identyfikacji czynnika etiologicznego u osób po przebytym lub z idiopatycznym OZT jest endosonografia (EUS).

Na pytanie odpowiedziała
Dr n. med. Anna Mokrowiecka
Specjalista chorób wewnętrznych
Oddział Kliniczny Gastroenterologii Ogólnej i Onkologicznej
Uniwersytecki Szpital Kliniczny UM w Łodzi

Piśmiennictwo

  1. Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika, tom 1. Medycyna Praktyczna 2005
  2. Dąbrowski A.: Wytyczne postępowania w ostrym zapaleniu trzustki. Medycyna Praktyczna, 2004; 10: 88–106 (na podstawie Toouli J., Brooke-Smith M., Bassi C. i wsp.: Guidelines for the management of acute pancreatitis. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 2002; 17 (supl.): S15–S39

Poleć:
Udostępnij:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Jest szansa na wygranie z WZW C
    W Polsce na WZW C choruje ok. 230 tys. osób. Nadzieją na walkę z chorobą są terapie z grupy ABT, skuteczne w genotypie 1B, czyli tym najczęściej występującym w naszej populacji.
  • Rak trzustki - trudny przeciwnik
    Rak trzustki jest wciąż uważany za jeden z najgroźniejszych nowotworów złośliwych. Ryzyko zachorowania na niego można jednak w istotny sposób obniżyć poprzez unikanie otyłości, palenia papierosów czy nadużywania alkoholu – przekonują eksperci.
  • WZW typu C już niedługo wyleczalne w 100%
    Wirus HCV może powodować raka wątroby i jej śmiertelną niewydolność. Nowe leki, choć na razie zbyt drogie, mogą być przełomem dla ludzi, którzy przeważnie chorują nie z własnej winy – mówili lekarze na konferencji w dniu świadomości o zapaleniach wątroby.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Poposiłkowe bóle nadbrzusza
    Bezpośrednio po zjedzeniu jakiegoś posiłku odczuwam piekące bóle brzucha w prawej i środkowej części nadbrzusza, czasem nawet zaraz po połknięciu lub napiciu się czegoś ciepłego, w pozycji siedzącej przy stole, towarzyszy temu uczucie pełności, odbijanie i gazy.
  • Działania niepożądane inhibitorów pompy protonowej (IPP)
    Od kilku dni mam dość dziwny problem. Jestem leczony pantoprazolem w dawce 20 mg w związku z problemami żołądkowymi. Obecnie oczekuję na gastroskopię. Leki spełniają zadanie i dolegliwości żołądkowe praktycznie nie występują lub występują bardzo rzadko. Mam od kilku dni jednak problem ze zmiennością konsystencji stolca. Codziennie dzieje się to samo. Najpierw po przebudzeniu stolec jest normalny, by po godzinie był wodnisty, papkowaty. Wieczorem najczęściej sytuacja wraca do normy. Jednak powtarza się codziennie, praktycznie jak w zegarku. Czy to może być związane z przyjmowaniem IPP?
  • Kolka podczas ćwiczeń po usunięciu pęcherzyka żółciowego
    Ostatnio podczas ćwiczeń łapie mnie skurcz, chyba wątroby po prawej stronie. Dodam, że rok temu przeszłam usunięcie pęcherzyka żółciowego i robiłam już parę razy kontrolne USG. Co to może być i czy jest groźne, czy mam zaprzestać ćwiczeń?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują