28 listopada 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Powikłania u osób starszych podczas i po operacji pęcherzyka żółciowego

31.01.2012

Pytanie nadesłane do redakcji:

Jakie mogą wystąpić powikłania u starszych osób, które mają mieć usunięte kamienie z woreczka żółciowego?

Odpowiedział:

dr n. med. Tomasz Kruszyna
I Katedra Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Zwiększa się liczba zabiegów operacyjnych u osób starszych; wynika to zarówno ze starzenia się społeczeństwa, jak i z postępu medycyny. Obecnie uważa się, że podeszły wiek jako taki nie stanowi przeciwwskazania do leczenia operacyjnego.

Wskazania do leczenia operacyjnego w przypadku kamicy żółciowej są takie same niezależnie od wieku - zabieg jest uzasadniony, jeśli kamica żółciowa jest objawowa. Przypadkowe wykrycie kamieni w pęcherzyku żółciowym (zwykle w USG brzucha), przy braku objawów klinicznych, nie jest wskazaniem do wycięcia pęcherzyka żółciowego (cholecystektomii). Z drugiej strony u osób starszych często zwleka się z leczeniem operacyjnym objawowej kamicy żółciowej, podejmując próby leczenia zachowawczego, które ostatecznie skutkują dużym zaawansowaniem zmian zapalnych, trudniejszymi warunkami do operacji i większym ryzykiem powikłań.

REKLAMA

Ryzyko związane z cholecystektomią wynika z operacji jako takiej (ryzyko powikłań chirurgicznych) oraz ze znieczulenia do zabiegu (powikłania ogólne); w przypadku cholecystektomii jest to zawsze znieczulenie ogólne. Ryzyko powikłań chirurgicznych zależy przede wszystkim od stanu miejscowego (większe w przypadku zapalenia pęcherzyka), techniki operacyjnej (zabieg otwarty czy laparoskopia) i umiejętności chirurga. Wiek chorego ma mniejsze znaczenie, chociaż w starszym wieku częściej stwierdza się zaawansowane zapalenie pęcherzyka, w tym ze zgorzelą (martwica i zakażenie ściany pęcherzyka bakteriami beztlenowymi) i przedziurawieniem pęcherzyka.

Najczęstsze powikłania chirurgiczne to zbiornik płynowy w loży po usuniętym pęcherzyku żółciowym i zakażenie rany; w większości przypadków albo nie wymagają leczenia, albo konieczne jest leczenie ambulatoryjne; nie stanowią zagrożenia dla życia. Na przeciwległym końcu skali są ciężkie powikłania, takie jak uszkodzenie dróg żółciowych, przeciek żółci (może przebiegać z żółciowym zapaleniem otrzewnej) oraz krwawienie do jamy otrzewnej, które wymagają leczenia zabiegowego (chirurgicznego lub endoskopowego). Powikłaniem chirurgicznym jest również przepuklina w bliźnie pooperacyjnej; nie stanowi zwykle zagrożenia dla życia, niemniej wymaga leczenia operacyjnego. Poważne powikłania chirurgiczne występują z częstością średnio 0,2-0,5%, czyli jedynie kilka przypadków na 1000 operowanych.

Powikłania ogólne dotyczą najczęściej układu krążenia, oddechowego i nerwowego. Mają postać zawału serca, niewydolności krążenia, powikłań płucnych (zapalenie płuc), tzw. incydentów naczyniowo-mózgowych (udar mózgu), zakrzepowo-zatorowych (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) i psychoz (majaczenie). Ryzyko tego rodzaju powikłań zależy w większym stopniu od wieku niż w przypadku powikłań chirurgicznych, w dużej mierze ze względu na choroby towarzyszące, których z wiekiem przybywa. O ile około 60. roku życia. ryzyko tego rodzaju powikłań wynosi około 6-10%, to u chorych >75 roku życia sięga 25% (co czwarty operowany). W praktyce u osób starszych istotne jest ryzyko zapalenia płuc i powikłań zakrzepowo-zatorowych. Dlatego ważna jest wczesna rehabilitacja ruchowa po zabiegu (ćwiczenia oddechowe, wczesne siadanie w łóżku i wstawanie i chodzenie) oraz farmakologiczna profilaktyka przeciwzakrzepowa.

Wprawdzie standardem planowych (nie nagłych ani pilnych) operacji pęcherzyka żółciowego jest cholecystektomia laparoskopowa oraz krótki pobyt w szpitalu, w większości ośrodków ograniczony do 2 dni, to jednak decyzję o technice zabiegu i trybie przyjęcia u chorych podejmuje zespół zabiegowy (anestezjolog i chirurg). Osoby starsze z chorobami płuc albo niewydolnością krążenia mogą źle znosić odmę z dwutlenku węgla (czyli wpompowanie gazu do jamy brzusznej, aby przeprowadzić zabieg laparoskopowy). W takim przypadku wskazana byłaby cholecystektomia klasyczna (nielaparoskopowa), czyli zabieg z cięcia poniżej łuku żebrowego. U osób starszych rehabilitacja może przebiegać wolniej i wolniej powraca czynność jelit po operacji (zabieg powoduje ich najczęściej krótkotrwałe porażenie), więc wypis ze szpitala w ciągu 24 godzin po operacji nie zawsze jest możliwy.

W ciągu pierwszych 2 tygodni po zabiegu należy zwracać uwagę na wystąpienie takich objawów, jak gorączka powyżej 39°C, dreszcze, narastające wzdęcie brzucha, nudności, wymioty, duszność, uporczywy kaszel, zaczerwienienie brzegów ran operacyjnych lub ropna wydzielina z ran pooperacyjnych. Objawy te wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Zobacz także:

Kamica żółciowa

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Rak trzustki - trudny przeciwnik
    Rak trzustki jest wciąż uważany za jeden z najgroźniejszych nowotworów złośliwych. Ryzyko zachorowania na niego można jednak w istotny sposób obniżyć poprzez unikanie otyłości, palenia papierosów czy nadużywania alkoholu – przekonują eksperci.
  • WZW typu C już niedługo wyleczalne w 100%
    Wirus HCV może powodować raka wątroby i jej śmiertelną niewydolność. Nowe leki, choć na razie zbyt drogie, mogą być przełomem dla ludzi, którzy przeważnie chorują nie z własnej winy – mówili lekarze na konferencji w dniu świadomości o zapaleniach wątroby.
  • Botoks może pomóc leczyć raka żołądka?
    Botoks, najbardziej znany z zastosowania w medycynie estetycznej – do wygłaszania zmarszczek – może pomóc w leczeniu raka żołądka - wskazują badania na myszach, o których informuje pismo „Science Translational Medicine”.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Przyczyny powiększenia wymiarów trzustki
    Wróciłam z zagranicznych wakacji z tępym bólem brzucha ulokowanym w prawym podżebrzu (ból wystąpił po wypiciu alkoholu). Wstępny wywiad z lekarzem i dostałam skierowanie na USG, które wykazało powiększoną głowę trzustki, niejednorodną o nieostrych obrysach.
  • Czarny śluz w stolcu
    Niepokoi mnie pewien objaw, jakim jest co jakiś czas prawie czarny śluz w stolcu. Czego może to być objaw?
  • Ból po laparoskopii
    Jestem 7. dzień po laparoskopowym usunięciu pęcherzyka żółciowego, oprócz dolegliwości bólowych w ranach pooperacyjnych i bólu pod prawym żebrem przy wdechu (chociaż bardziej nazwałabym to skurczem), dziś zauważyłam, że stolec jest zielony. Nie jadłam nic takiego. Czy to normalne po takiej operacji?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują