22 sierpnia 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Odbijanie

dr n. med. Włodzimierz Zych
Odbijanie

Co to jest odbijanie?

Odbijanie to wydalanie przez usta połkniętego powietrza znajdującego się w żołądku lub przełyku. Jest to odruch fizjologiczny: dolny zwieracz przełyku po posiłku ma obniżone napięcie, zaś napięcie ścian żołądka i jego motoryka są wzmożone i to powoduje, że większość połkniętego powietrza jest wydalana na zewnątrz.

Skąd pochodzi powietrze w żołądku?

Podczas każdego aktu połykania kęsa pokarmowego do żołądka dostaje się 1 do 4 ml powietrza. Po posiłku średniej wielkości w żołądku jest co najmniej 100 do 200 ml powietrza. Będzie go tym więcej, im obfitszy posiłek i im szybciej jest on spożywany.

Dodatkowo, jeśli spożywane są napoje gazowane lub substancje, które w zetknięciu z kwasem solnym uwalniają gaz, objętość gazu w żołądku po posiłku będzie większa.

Czy odbijanie może być objawem choroby?

Najczęściej nadmierne odbijanie nie jest wyrazem choroby organicznej przewodu pokarmowego. Zwiększone odbijanie niezwiązane z posiłkami występuje niekiedy u osób z zaburzeniami nerwicowymi i jest następstwem aerofagii – połykania powietrza. Niemniej pacjenci zgłaszający ten objaw są przekonani o poważnej chorobie, prowadzącej do nadmiernego wytwarzania gazów w górnym odcinku przewodu pokarmowego.

REKLAMA

Odbijany gaz to powietrze, które dostało się do przełyku na skutek obniżenia napięcia jego zwieracza górnego podczas wdechu, z równoczesnym obniżeniem ciśnienia w klatce piersiowej i „zassaniem” powietrza do dolnej części przełyku.

Część powietrza ulega odbiciu, część dostaje się do żołądka, powiększając znajdującą się w nim bańkę gazu. W tym mechanizmie „błędnego koła” dochodzi do znacznego rozdęcia żołądka, nasilającego dyskomfort pacjenta i powodującego jego niepokój oraz przeświadczenie o ciężkiej chorobie. Postępowanie lekarza polega w tym wypadku na edukacji pacjenta i wykazaniu, przy pomocy lustra lub podczas samodzielnej palpacji szyi, że każdy akt odbijania jest poprzedzony aspiracją powietrza z uniesieniem krtani i zassaniem powietrza, które za chwilę jest odbijane.

Czasem już samo wyjaśnienie natury zjawiska, nie prowadzące co prawda do jego ustąpienia, powoduje uspokojenie pacjenta.

U małego odsetka pacjentów nadmierne odbijanie może być wyrazem chorób organicznych. W przypadku upośledzenia motoryki w „leniwym” żołądku, treść pokarmowa długo zalega, zaczynają się procesy fermentacji i powstaje dodatkowa ilość gazów. Zwykle mają one nieprzyjemną, gnilną woń. Podobna sytuacja ma miejsce u osób z przetoką okrężniczo-żołądkową, gdy gaz z jelita grubego dostaje się do żołądka lub w przypadku upośledzenia drożności przewodu pokarmowego.

Jak lekarz ustala diagnozę?

W przypadku podejrzenia choroby organicznej przewodu pokarmowego, jako źródła odbijania, wykonuje się następujące badania:

  • kontrastowe badania radiologiczne przewodu pokarmowego z oceną motoryki żołądka i przełyku lub pasaż jelitowy dla wykluczenia upośledzenia drożności dalszych odcinków jelita cienkiego
  • gastroskopię - dla wykluczenia organicznych zmian aktywujących odruch odbijania
  • w rzadkich przypadkach wykonuje się także badanie ciśnienia w przełyku, czyli tzw. manometrię lub badanie czynności elektrycznej żołądka - elektrogastrografię.


Odbijanie - pytania i odpowiedzi

Nadmierne odbijanie po posiłkach » lek. Magdalena Przybylska-Feluś
Biegunka, chudnięcie i niespecyficzne objawy dyspeptyczne » dr n. med. Anna Mokrowiecka

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • 170 mln ludzi na świecie cierpi na WZW C
    Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia około 3% światowej populacji, czyli co najmniej 170 mln ludzi, cierpi na wirusowe zapalenie wątroby typu C. W naszym kraju choroba dotyczy około 1,5% mieszkańców. Dziś obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby.
  • Bezpłatne testy na HCV w Światowym Dniu Zapalenia Wątroby
    Akcja bezpłatnych badań, które pozwalają stwierdzić, czy dana osoba miała kontakt z groźnym wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) będzie prowadzona w stolicy i 4 innych miastach Polski 28 lipca w Światowym Dniu Zapalenia Wątroby.
  • Zespół naukowców z polskimi badaczami odkrył nowe podtypy raka żołądka
    Międzynarodowy zespół naukowców przy udziale polskich badaczy wykrył cztery nowe podtypy raka żołądka. Odkrycie ma umożliwić opracowanie nowych metod leczenia nowotworu i poprawić ich skuteczność. Wyniki badań opublikowano w środę w piśmie naukowym „Nature”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują