30 marca 2015 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Odbijanie

Poleć:
Udostępnij:
dr n. med. Włodzimierz Zych
Odbijanie

Co to jest odbijanie?

Odbijanie to wydalanie przez usta połkniętego powietrza znajdującego się w żołądku lub przełyku. Jest to odruch fizjologiczny: dolny zwieracz przełyku po posiłku ma obniżone napięcie, zaś napięcie ścian żołądka i jego motoryka są wzmożone i to powoduje, że większość połkniętego powietrza jest wydalana na zewnątrz.

Skąd pochodzi powietrze w żołądku?

Podczas każdego aktu połykania kęsa pokarmowego do żołądka dostaje się 1 do 4 ml powietrza. Po posiłku średniej wielkości w żołądku jest co najmniej 100 do 200 ml powietrza. Będzie go tym więcej, im obfitszy posiłek i im szybciej jest on spożywany.

Dodatkowo, jeśli spożywane są napoje gazowane lub substancje, które w zetknięciu z kwasem solnym uwalniają gaz, objętość gazu w żołądku po posiłku będzie większa.

Czy odbijanie może być objawem choroby?

Najczęściej nadmierne odbijanie nie jest wyrazem choroby organicznej przewodu pokarmowego. Zwiększone odbijanie niezwiązane z posiłkami występuje niekiedy u osób z zaburzeniami nerwicowymi i jest następstwem aerofagii – połykania powietrza. Niemniej pacjenci zgłaszający ten objaw są przekonani o poważnej chorobie, prowadzącej do nadmiernego wytwarzania gazów w górnym odcinku przewodu pokarmowego.

Odbijany gaz to powietrze, które dostało się do przełyku na skutek obniżenia napięcia jego zwieracza górnego podczas wdechu, z równoczesnym obniżeniem ciśnienia w klatce piersiowej i „zassaniem” powietrza do dolnej części przełyku.

Część powietrza ulega odbiciu, część dostaje się do żołądka, powiększając znajdującą się w nim bańkę gazu. W tym mechanizmie „błędnego koła” dochodzi do znacznego rozdęcia żołądka, nasilającego dyskomfort pacjenta i powodującego jego niepokój oraz przeświadczenie o ciężkiej chorobie. Postępowanie lekarza polega w tym wypadku na edukacji pacjenta i wykazaniu, przy pomocy lustra lub podczas samodzielnej palpacji szyi, że każdy akt odbijania jest poprzedzony aspiracją powietrza z uniesieniem krtani i zassaniem powietrza, które za chwilę jest odbijane.

Czasem już samo wyjaśnienie natury zjawiska, nie prowadzące co prawda do jego ustąpienia, powoduje uspokojenie pacjenta.

U małego odsetka pacjentów nadmierne odbijanie może być wyrazem chorób organicznych. W przypadku upośledzenia motoryki w „leniwym” żołądku, treść pokarmowa długo zalega, zaczynają się procesy fermentacji i powstaje dodatkowa ilość gazów. Zwykle mają one nieprzyjemną, gnilną woń. Podobna sytuacja ma miejsce u osób z przetoką okrężniczo-żołądkową, gdy gaz z jelita grubego dostaje się do żołądka lub w przypadku upośledzenia drożności przewodu pokarmowego.

Jak lekarz ustala diagnozę?

W przypadku podejrzenia choroby organicznej przewodu pokarmowego, jako źródła odbijania, wykonuje się następujące badania:

  • kontrastowe badania radiologiczne przewodu pokarmowego z oceną motoryki żołądka i przełyku lub pasaż jelitowy dla wykluczenia upośledzenia drożności dalszych odcinków jelita cienkiego
  • gastroskopię - dla wykluczenia organicznych zmian aktywujących odruch odbijania
  • w rzadkich przypadkach wykonuje się także badanie ciśnienia w przełyku, czyli tzw. manometrię lub badanie czynności elektrycznej żołądka - elektrogastrografię.


Odbijanie - pytania i odpowiedzi

Nadmierne odbijanie po posiłkach » lek. Magdalena Przybylska-Feluś
Biegunka, chudnięcie i niespecyficzne objawy dyspeptyczne » dr n. med. Anna Mokrowiecka
Poleć:
Udostępnij:

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Nowa metoda usuwania polipów oszczędza jelito
    Dzięki nowej technice można usunąć z końcowego odcinka jelita grubego nawet bardzo duże polipy bez konieczności wytwarzania u pacjenta uciążliwego sztucznego odbytu (stomii) – informuje serwis BBC News/Health.
  • Co się zmieniło w leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS)?
    W ciągu ostatnich kilku lat zachodzą stopniowe zmiany w leczeniu IBS. Ważnym osiągnięciem było opracowanie przez naukowców z Monash University nowej diety, u wielu chorych skutecznie zmniejszającej objawy choroby.
  • Jest szansa na wygranie z WZW C
    W Polsce na WZW C choruje ok. 230 tys. osób. Nadzieją na walkę z chorobą są terapie z grupy ABT, skuteczne w genotypie 1B, czyli tym najczęściej występującym w naszej populacji.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Poposiłkowe bóle nadbrzusza
    Bezpośrednio po zjedzeniu jakiegoś posiłku odczuwam piekące bóle brzucha w prawej i środkowej części nadbrzusza, czasem nawet zaraz po połknięciu lub napiciu się czegoś ciepłego, w pozycji siedzącej przy stole, towarzyszy temu uczucie pełności, odbijanie i gazy.
  • Działania niepożądane inhibitorów pompy protonowej (IPP)
    Od kilku dni mam dość dziwny problem. Jestem leczony pantoprazolem w dawce 20 mg w związku z problemami żołądkowymi. Obecnie oczekuję na gastroskopię. Leki spełniają zadanie i dolegliwości żołądkowe praktycznie nie występują lub występują bardzo rzadko. Mam od kilku dni jednak problem ze zmiennością konsystencji stolca. Codziennie dzieje się to samo. Najpierw po przebudzeniu stolec jest normalny, by po godzinie był wodnisty, papkowaty. Wieczorem najczęściej sytuacja wraca do normy. Jednak powtarza się codziennie, praktycznie jak w zegarku. Czy to może być związane z przyjmowaniem IPP?
  • Kolka podczas ćwiczeń po usunięciu pęcherzyka żółciowego
    Ostatnio podczas ćwiczeń łapie mnie skurcz, chyba wątroby po prawej stronie. Dodam, że rok temu przeszłam usunięcie pęcherzyka żółciowego i robiłam już parę razy kontrolne USG. Co to może być i czy jest groźne, czy mam zaprzestać ćwiczeń?

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują