Choroba Whipple’a

Choroba Whipple’aOceń:
dr med. Edyta Santorek-Strumiłło
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Choroba Whipple’a
Jelito cienkie w chorobie Whipple’a (Fot. Wikimedia Commons)

Co to jest i jakie są przyczyny?

Choroba Whipple’a, inaczej zwana lipodystrofią jelitową, to bakteryjna infekcja wieloukładowa. Drobnoustrojem odpowiedzialnym za zakażenie jest bakteria Tropheryma whipplei, laseczka Gram-dodatnia zidentyfikowana dopiero w 1991 r., a wyizolowana i wyhodowana w 2000 r.

Drobnoustrój ten jest podobny antygenowo do paciorkowców grupy B i D oraz bakterii Shigella flexneri (wywołującej chorobę zwaną czerwonką). Nazwa Tropheryma pochodzi od greckich słów: trophe – żywienie, i eryma – bariera, i związana jest z objawami towarzyszącymi chorobie, czyli zaburzeniami wchłaniania oraz wynikającym z nich niedożywieniem.

Pierwsza wzmianka o chorobie pochodzi z 1907 r. (opisana przez Georga Whipple’a, wybitnego amerykańskiego lekarza i zdobywcę nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii oraz medycyny z 1934 r.).

Droga zakażenia nie została w pełni wyjaśniona, w piśmiennictwie można odnaleźć dane świadczące o skłonności genetycznej i nabytej predyspozycji, które zwiększają ryzyko zachorowania. W badaniach nad chorobą Whipple’a u około 25% chorych stwierdzono antygen klasy HLA B27. Mimo że choroba znana jest od ponad 100 lat, dokładny patomechanizm infekcji nie został określony.

W przebiegu choroby Whipple’a zakażeniu ulega wiele narządów i układów. Najczęściej dochodzi do zajęcia układu pokarmowego, układu krążenia, ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, a także stawów i skóry.

Jak często występuje choroba Whipple’a?

Jest to bardzo rzadka choroba zakaźna. Na całym świecie odnotowuje się około 30 zachorowań rocznie; od jej opisania odnotowano jedynie 200 potwierdzonych przypadków. Występuje przede wszystkim u osób rasy białej, zdecydowanie częściej u mężczyzn niż u kobiet (odpowiednio 8:1), zazwyczaj w 4. lub 5. dekadzie życia, choć nie jest to regułą.

Jak się objawia?

Objawy kliniczne związane z chorobą Whipple’a są niespecyficzne i przypominają objawy wielu innych chorób przewodu pokarmowego. Oprócz objawów ogólnych, takich jak gorączka i dreszcze, w chorobie Whipple’a występują zmiany w poszczególnych układach i narządach:

  • przewodzie pokarmowym – bóle ze strony jamy brzusznej, biegunka z domieszką krwi (lub bez niej), zazwyczaj o charakterze tłuszczowym, znaczne zmniejszenie masy ciała (nawet kilkadziesiąt kilogramów w krótkim czasie); długotrwały przebieg może się wiązać z wyniszczeniem znacznego stopnia w związku z zespołem złego wchłaniania
  • układ krążenia – patologiczne szmery serca, zapalenie wsierdzia, zaciskające zapalenie osierdzia, zmiany w naczyniach wieńcowych zwiększające ryzyko zawału serca, objawy związane z niewydolnością krążenia (wodobrzusze, niewydolnościowe obrzęki kończyn dolnych), niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • ośrodkowy układ nerwowy (w ok. 5% przypadków dochodzi do zajęcia układu nerwowego) – opadanie powieki, chód ataktyczny (nieregularny rytm chodu, skrócenie kroku, poszerzenie podstawy), depresja, otępienie, zmiany osobowości, zaburzenia pamięci, bezsenność, zaburzenia łaknienia i pragnienia, drgawki kloniczne
  • układ oddechowy – zapalenie płuc, wysiękowe zapalenie opłucnej
  • układ kostno-stawowy – wędrujące zapalenie wielostawowe (dotyczy ok. 80% przypadków chorych), mogące o wiele lat wyprzedzać wystąpienie innych objawów; nie przebiega ono równolegle ze zmianami jelitowymi, dotyczy zazwyczaj dużych stawów (biodrowy, ramienny, kolanowy), stawy kręgosłupa zajęte są procesem zapalnym u około 20% chorych
  • inne: powiększenie obwodowych węzłów chłonnych, węzłów chłonnych krezki jelita cienkiego, hiperpigmentacja (nadmierne zabarwienie) skóry.

Ze względu na objawy pochodzące z różnych układów oraz brak specyficznych objawów charakterystycznych dla choroby Whipple’a przed ostatecznym zdiagnozowaniem pacjenci są zwykle leczeni przez różnych specjalistów (w zależności od tego, który z objawów występuje jako pierwszy). Dopiero gdy choroba staje się pełnoobjawowa, łatwiejsze jest ustalenie właściwego rozpoznania.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów?

W przypadku wystąpienia objawów, które mogą wskazywać na chorobę Whipple’a, należy zgłosić się do lekarza. Ważne jest szybkie zdiagnozowanie choroby i wdrożenie odpowiedniej antybiotykoterapii, ponieważ nieleczona choroba prowadzi do zaburzeń wchłaniania jelitowego, a w konsekwencji do skrajnego wyniszczenia, a nawet śmierci chorego.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Data utworzenia: 05.09.2012
strona 1 z 2
Choroba Whipple’aOceń:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Ostrożnie cieszmy się wysypem grzybów
    W ostatnich tygodniach w mediach społecznościowych krąży wiele zdjęć zadowolonych grzybiarzy i ich pokaźnych zbiorów. Takiego wysypu grzybów nie było od dawna. Warto pamiętać o zagrożeniach związanych z zatruciem grzybami - pisze "Gazeta Polska Codziennie".
  • Sanepid zaprasza na wystawę o grzybach
    We wtorek w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie zostanie otwarta wystawa „Poznaj Grzyby – Unikniesz Zatrucia”. Osoby, które lubią zbierać grzyby, dowiedzą się na niej, jak rozpoznać te jadalne i poznają zasady grzybobrania.
  • Przekonać do kolonoskopii
    Mimo że ryzyko zachorowania na raka jelita grubego w większym stopniu dotyczy mężczyzn, do wykonania kolonoskopii łatwiej przekonać niepalące kobiety z niższym wykształceniem, zamieszkujące małe miasteczka i wsie – wynika z badań przedstawionych podczas konferencji rozpoczynającej ogólnopolską kampanię profilaktyczno-edukacyjną „Servier – Wyłącz Raka”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies