Kamica przewodowa

Prof. dr hab. Ewa Małecka-Panas, dr med. Piotr Daniel
Oddział Kliniczny Gastroenterologii Ogólnej i Onkologicznej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny UM w Łodzi

Kamica przewodowa
Fot. Złóg usunięty z dróg żółciowych

Co to jest i jakie są przyczyny?

Kamica przewodowa charakteryzuje się obecnością kamieni (złogów) żółciowych w zewnątrzwątrobowych lub wewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Kamienie w drogach żółciowych pochodzą najczęściej z pęcherzyka żółciowego (kamica wtórna) lub - wyjątkowo rzadko - tworzą się w samych drogach żółciowych (kamica pierwotna). Rodzaj złogów zależy od miejsca ich powstania. Złogi pierwotne są zazwyczaj brązowymi kamieniami barwnikowymi, natomiast złogi wtórne (pochodzące z pęcherzyka żółciowego) mogą być cholesterolowe lub mieszane. U 95% chorych z kamicą przewodową występuje jednocześnie kamica pęcherzykowa.

Jak często występuje kamica przewodowa?

W krajach Europy i Ameryki Północnej pierwotna kamica przewodowa jest rzadko spotykana – częstość występowania tej choroby u osób po cholecystektomii (usunięciu pęcherzyka żółciowego) ocenia się na 5—20%. Kamica przewodowa znacznie częściej występuje u Azjatów.

Jak się objawia kamica przewodowa?

Objawy kamicy przewodowej wywołane są obecnością złogów w przewodach żółciowych, co wiąże się z mechanicznym utrudnieniem przepływu żółci pochodzącej z wątroby i powoduje żółtaczkę. Małe złogi mogą samoistnie przemieścić się do przewodu pokarmowego, skąd zostaną usunięte. Jednak znacznie częściej dochodzi do trwałego zablokowania przepływu żółci. Pojawiają się wówczas objawy: napady kolki żółciowej, zażółcenie skóry i białkówek oczu (żółtaczka) oraz świąd skóry. Często występują także nudności i wymioty oraz charakterystyczne odbarwienie stolca i ciemne zabarwienie moczu, związane z całkowitym zablokowaniem przepływu żółci w drogach żółciowych.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Jeżeli u osoby z potwierdzoną kamicą pęcherzykową lub po usunięciu pęcherzyka żółciowego z powodu kamicy doszło do zażółcenia i świądu skóry oraz jeśli wystąpił ból o charakterze kolki, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Konsultacji lekarskiej wymagają takie objawy, jak nudności, wymioty, gorączka, dreszcze, pogorszenie kontaktu z chorym czy zaburzenia świadomości. Objawy te mogą wskazywać na powikłania kamicy przewodowej – ostre zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie trzustki, przedziurawienie dróg żółciowych lub zapalenie otrzewnej.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Pierwszym badaniem zalecanym przez lekarza w przypadku podejrzenia kamicy przewodowej jest ultrasonografia jamy brzusznej (USG). Badanie to jest jednak mało skuteczne w wykrywaniu kamicy przewodowej – dostarcza raczej informacji o szerokości przewodów żółciowych (Ryc. 1), a czasem także o wielkości, liczbie i lokalizacji złogów w przewodach (przy czym nieuwidocznienie złogów w drogach żółciowych nie wyklucza ich obecności).


Ryc. 1. USG – poszerzone drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe
Źródło: Choroby wewnętrzne, red. prof. A. Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006

Istotnych informacji dotyczących kamicy przewodowej dostarczają badania krwi, a szczególnie: określenie stężenia bilirubiny i aktywności enzymów wątrobowych GGTP i AP (gammaglutamylotranspeptydazy i fosfatazy alkalicznej), które są czułymi wskaźnikami zastoju żółci w drogach żółciowych.

Do badań bardzo przydatnych w diagnostyce kamicy dróg żółciowych zalicza się ultrasonografię endoskopową, która dobrze uwidacznia zmiany w dalszym odcinku dróg żółciowych. Do tego badania pacjent przystępuje na czczo. Endoskop, zakończony głowicą emitująca ultradźwięki, wprowadza się przez usta chorego do przełyku, żołądka i dwunastnicy – aż w okolicę ujścia dróg żółciowych. Niestety dostępność tego badania jest w Polsce ograniczona.

Innym badaniem ułatwiającym postawienie diagnozy jest rezonans magnetyczny dróg żółciowych (MRCP). Jest to badanie bezpieczne, nieobciążające pacjenta, a jednocześnie swoiste i czułe w wykrywaniu kamicy przewodowej. MRCP pozwala uwidocznić wewnątrzwątrobowe i zewnątrzwątrobowe drogi żółciowe (Ryc. 2).


Ryc. 2. Złóg w przewodzie żółciowym wspólnym (strzałka) widoczny w badaniu MRCP
Źródło: Choroby wewnętrzne, red. prof. A. Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006
Data utworzenia: 16.03.2010
Data aktualizacji: 20.03.2014
strona 1 z 2
Kamica przewodowaOceń:
(4.12/5 z 17 ocen)
Zobacz także
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Skuteczność probiotyku zależy od obecnych w nim mikroorganizmów
    Właściwości zdrowotne probiotyków zależą od tego, czy zawierają one szczep bakterii bądź drożdżaków o skuteczności potwierdzonej badaniami - mówili eksperci we wtorek na spotkaniu prasowym w Warszawie. Większość probiotyków nie spełnia tych wymagań, zaznaczyli.
  • Chorzy na NZJ potrzebują wsparcia społecznego
    Chorzy na nieswoiste zapalenie jelita, m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna, potrzebują wsparcia ze strony społeczeństwa i decydentów, by zachować aktywność w życiu prywatnym i zawodowym – przekonują lekarze i pacjenci.
  • 19 maja - Światowy Dzień NZJ
    Pikniki z wielkimi bitwami na papier toaletowy, spotkania edukacyjne oraz podświetlone na fioletowo budynki – 19 maja cierpiący na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna w Polsce i za granicą świętują Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita (NZJ).

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.