Dysfunkcja zwieracza Oddiego

Dysfunkcja zwieracza Oddiego

Co to jest i jakie są przyczyny?

Zwieracz Oddiego to miejsce, gdzie do dwunastnicy uchodzą dwa główne przewody odprowadzające wydzielane przez trzustkę soki trawienne oraz żółć produkowaną w wątrobie (ryc. 1.). Jest to mięsień, który w zależności od potrzeb kurczy się lub rozkurcza, umożliwiając odpływ z wymienionych przewodów.

Dysfunkcja zwieracza Oddiego (DZO) obejmuje zaburzenia jego funkcji lub struktury, w wyniku czego dochodzi do nieprawidłowości przepływu żółci i soku trzustkowego. Zaburzenia te polegają na zbyt silnym skurczu mięśnia (tzw. hipertoniczny zwieracz Oddiego) lub jego trwałym zwężeniu, wywołanym prawdopodobnie przez przewlekłe zapalenie, z towarzyszącym zwłóknieniem (zesztywnieniem).

Jak często występuje dysfunkcja zwieracza Oddiego?

Dysfunkcja zwieracza Oddiego (DZO) może wystąpić u dzieci lub dorosłych w każdym wieku, najczęściej jednak dotyczy dojrzałych kobiet. Zwykle występuje u osób po usunięciu pęcherzyka żółciowego. Badania brytyjskie podają występowanie DZO u 9% pacjentów chorych z brzucha po operacyjnym usunięciu pęcherzyka żółciowego.

DZO stwierdzano u 15–59% chorych z nawracającym zapaleniem trzustki.

Ryc. 1. Zwieracz Oddiego

Jak się objawia dysfunkcja zwieracza Oddiego?

Choroba objawia się bólem zlokalizowanym w całej górnej części brzucha lub ograniczającym się do prawej strony, trwającym od 30 minut do kilku godzin. Ból może mieć charakter ciągły lub napadowy, promieniuje do pleców lub barku, jest prowokowany przez pokarmy i silne leki przeciwbólowe. Ma charakter nawracający, ale nie występuje codziennie; ma nasilenie od średniego do silnego, niekiedy zmusza chorego do szukania pilnej pomocy lekarskiej. Dodatkowo występują nudności i wymioty.

Bóle mogą pojawić się bezpośrednio po usunięciu pęcherzyka żółciowego lub dopiero po kilku latach; czasami przypominają objawy sprzed zabiegu operacyjnego. W przebiegu DZO może także dochodzić do typowych epizodów ostrego zapalenia trzustki, często nawracających. Ze względu na charakter dolegliwości wyróżnia się dwa typy DZO: żółciowy i trzustkowy. W pierwszym typie dominują objawy zwężenia dróg żółciowych podobne do występujących w kamicy przewodów żółciowych (ból w prawym podżebrzu, gorączka, dreszcze). Typ drugi, tzw. trzustkowy, objawia się bólem w nadbrzuszu, po posiłku, napadowym, z towarzyszącymi epizodami ostrego zapalenia trzustki. Chorobie często towarzyszą inne zespoły związane z zaburzeniami czynności przewodu pokarmowego, takie jak zespół jelita drażliwego.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów?

Na początku można podjąć próbę leczenia lekami rozkurczowymi, takimi jak dostępna bez recepty drotaweryna (No-Spa). Niekiedy skuteczne jest podanie pod język nifedypiny lub nitrogliceryny - te leki są dostępne jedynie na receptę i muszą zostać zalecone przez lekarza. W przypadku braku poprawy, utrzymywania się uporczywego bólu lub jego nasilenia należy się zgłosić do szpitala.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Rozpoznanie jest trudne i wymaga przeprowadzenia specjalistycznych badań na oddziale gastroenterologicznym. W badaniu wstępnym lekarz stwierdza tylko niewielką tkliwość pod mostkiem lub w prawym podżebrzu.

W zależności od obrazu klinicznego wyróżnia się różne postaci DZO wymagające odrębnego postępowania. Niekiedy konieczne jest wykonanie cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW – specjalistyczna procedura endoskopowo-radiologiczna wykonywana na wyspecjalizowanych oddziałach gastroenterologicznych). Ze względu jednak na duże ryzyko wystąpienia powikłań badanie to jest obecnie wykorzystywane w celach diagnostycznych jedynie w wyjątkowych przypadkach.

„Przypuszczalna” DZO oznacza podejrzenie choroby powzięte na podstawie wyniku badania klinicznego oraz badań laboratoryjnych i obrazowych, takich jak USG i tomografia komputerowa (TK). Do ustalenia pewnego rozpoznania konieczne jest potwierdzenie występowania zaburzeń funkcji zwieracza Oddiego w niezwykle rzadko wykonywanej manometrii zwieracza Oddiego. Uważa się, że chorzy z przypuszczalnym typem żółciowym I  mają stałe sztywne zwężenie zwieracza Oddiego powstałe w wyniku przewlekłego zapalenia i włóknienia. Z kolei w typie II i III prawdopodobnie dochodzi do okresowych zaburzeń ruchomości zwieracza.

Data utworzenia: 23.01.2012
Data aktualizacji: 20.03.2014
strona 1 z 2
Dysfunkcja zwieracza OddiegoOceń:
(3.33/5 z 3 ocen)
Zobacz także
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Skuteczność probiotyku zależy od obecnych w nim mikroorganizmów
    Właściwości zdrowotne probiotyków zależą od tego, czy zawierają one szczep bakterii bądź drożdżaków o skuteczności potwierdzonej badaniami - mówili eksperci we wtorek na spotkaniu prasowym w Warszawie. Większość probiotyków nie spełnia tych wymagań, zaznaczyli.
  • Chorzy na NZJ potrzebują wsparcia społecznego
    Chorzy na nieswoiste zapalenie jelita, m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna, potrzebują wsparcia ze strony społeczeństwa i decydentów, by zachować aktywność w życiu prywatnym i zawodowym – przekonują lekarze i pacjenci.
  • 19 maja - Światowy Dzień NZJ
    Pikniki z wielkimi bitwami na papier toaletowy, spotkania edukacyjne oraz podświetlone na fioletowo budynki – 19 maja cierpiący na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna w Polsce i za granicą świętują Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita (NZJ).

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.