Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Co to jest i jakie są przyczyny?

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego jest jednym z powikłań kamicy żółciowej. Kamica żółciowa polega na obecności kamieni (tzw. złogów) w żółci – w pęcherzyku żółciowym (kamica pęcherzyka żółciowego) lub w drogach żółciowych (kamica przewodowa).

Do ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego może dojść, gdy w wyniku zablokowania odpływu żółci dojdzie do niedokrwienia i zapalenia jego ściany. Zalegająca żółć i produkty jej przemian chemicznych powodują podrażnienie ściany pęcherzyka, co prowokuje uwalnianie się czynników procesu zapalnego, a wzrost ciśnienia w świetle pęcherzyka upośledza przepływ krwi w błonie śluzowej ściany pęcherzyka i może prowadzić do jej martwicy.

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
Ryc. 1. Umiejscowienie pęcherzyka żółciowego

W 5–10% przypadków ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego nie ma związku z kamicą żółciową i występuje w przebiegu innych ciężkich chorób ogólnoustrojowych, np. u chorych po dużych zabiegach operacyjnych, po ciężkich urazach, oparzeniach oraz w przebiegu sepsy. W tych przypadkach ostremu zapaleniu pęcherzyka żółciowego sprzyjają odwodnienie, zastój żółci w pęcherzyku, upośledzony przepływ krwi i uogólnione zakażenie bakteryjne.

Jak często występuje ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego?

Kamica pęcherzykowa jest częstą chorobą, dotyczącą około 20% populacji europejskiej. Częstość występowania kamicy zwiększa się wraz z wiekiem; jest 4-krotnie większa u kobiet niż u mężczyzn. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego występuje u 10–20% chorych z objawową kamicą żółciową.

Jak się objawia ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego?

Typowa dla ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego jest kolka żółciowa utrzymująca się ponad 6 godzin. Towarzyszą jej gorączka i dreszcze. Może pojawić się także ból w prawym nadbrzuszu, występujący podczas ucisku i narastający podczas głębokiego wdechu, oraz nudności i wymioty.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów?

Doraźnie w celu złagodzenia dolegliwości występujących w przebiegu kolki żółciowej można przyjąć leki przeciwbólowe (paracetamol, metamizol) i rozkurczowe (drotaweryna, papaweryna, hioscyna). Jednak nawet jeśli dolegliwości ustąpią, należy się zgłosić do lekarza, ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego stanowi bowiem wskazanie do operacji.

Kolka żółciowa powinna być zawsze dokładnie zdiagnozowana, ponieważ może maskować choroby innych narządów, a zwłaszcza może świadczyć o ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie?

Wywiad i badanie fizykalne zwykle pozwalają szybko ustalić rozpoznanie. Lekarz wybada silną tkliwość powłok brzusznych w okolicy podżebrowej prawej, niekiedy wyczuwalny bolesny pęcherzyk żółciowy, czasami objawy otrzewnowe, u niektórych chorych ciężki stan ogólny oraz zwiększenie częstotliwości tętna i oddechu.

Badania krwi wykazują dużą leukocytozę (duża liczba białych krwinek), z przesunięciem obrazu odsetkowego leukocytów w lewo (czyli obecność form młodszych), a także zwiększoną aktywność wskaźników wątrobowych oraz zwiększenie stężenia bilirubiny i aktywności amylazy w surowicy. Podstawowym badaniem obrazowym potwierdzającym diagnozę jest USG jamy brzusznej, która może wykazać złogi w pęcherzyku i zgrubienie jego ściany oraz płyn zlokalizowany wokół pęcherzyka. W przypadkach wątpliwych, zwłaszcza gdy występują bardzo małe złogi (mikrolitiaza), które w obrazie USG są widoczne jako błotko żółciowe, pomocna w diagnostyce jest USG endoskopowa (badanie EUS).

Czasami przydatne jest rentgenowskie zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, za pomocą którego można uwidocznić uwapnione złogi (jednak stanowią one jedynie 15% wszystkich przypadków kamicy), a także pęcherzyki gazu w ścianie pęcherzyka żółciowego (tzw. zapalenie zgorzelinowe) i pęcherzyka porcelanowego (o ścianie wysyconej solami wapnia).

Jakie są sposoby leczenia?

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego wymaga hospitalizacji. Stosuje się ścisłą dietę, nawadnianie drogą dożylną, leczenie przeciwbólowe i rozkurczowe oraz antybiotykoterapię. W każdym przypadku ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego w przebiegu kamicy żółciowej leczeniem z wyboru jest chirurgiczne usunięcie pęcherzyka (cholecystektomia), która powinna być przeprowadzona w ciągu 5 dni od wystąpienia dolegliwości. U większości chorych można ją przeprowadzić laparoskopowo. Leczenie w przypadku niepowikłanego przebiegu pooperacyjnego może trwać 5–7 dni.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Całkowite wyleczenie ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego polega na jego usunięciu wraz ze złogami. Należy pamiętać, że zabieg operacyjny nie eliminuje skłonności genetycznej do powstawania złogów. Gdy nie ma już pęcherzyka, złogi mogą powstawać w drogach żółciowych, mówi się wówczas o kamicy przewodowej. Te kamienie usuwa się metodami endoskopowymi (zabieg ERCP).

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia?

Po operacyjnym leczeniu ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego przez 2–3 miesiące pacjenci powinni unikać wysiłku i dźwigania ciężkich przedmiotów, w przeciwnym razie istnieje ryzyko powstania przepukliny pępkowej w miejscu cięcia chirurgicznego.

Dieta

Po radykalnym leczeniu kamicy i przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego (zabieg chirurgiczny) najważniejsze jest przestrzeganie odpowiedniej diety. Podstawowym jej rodzajem, stosowanym w chorobach wątroby i dróg żółciowych, jest dieta oparta na potrawach ubogotłuszczowych i bogatowęglowodanowych. Istotne jest unikanie obfitych posiłków, ale również głodzenia. Wskazane jest przyjmowanie mniejszych porcji pożywienia ze zwiększoną częstością, najlepiej około 5–6 posiłków dziennie, regularnie, o stałych porach, i staranne ich przeżuwanie. Potrawy pieczone należy zastępować gotowanymi i duszonymi. Niewskazane jest spożywanie tłustych mięs i ryb oraz stosowanie majonezów, margaryny i smalcu. Ponadto zalecane jest spożywanie większych ilości odtłuszczonych produktów nabiałowych, chleba pszennego lub chleba typu graham, kasz oraz makaronów.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Nie zmieni się skłonności genetycznej do kamicy żółciowej, ale można zminimalizować ryzyko powstawania złogów, a zatem także przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego, przez zmianę czynników środowiskowych, a więc modyfikację stylu życia i odżywiania. Zapobieganie napadom kolki żółciowej polega przede wszystkim na stosowaniu diety niskotłuszczowej.

Data utworzenia: 11.09.2012
Aktualizacja: 20.03.2014
Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowegoOceń:
(3.79/5 z 14 ocen)

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Skuteczność probiotyku zależy od obecnych w nim mikroorganizmów
    Właściwości zdrowotne probiotyków zależą od tego, czy zawierają one szczep bakterii bądź drożdżaków o skuteczności potwierdzonej badaniami - mówili eksperci we wtorek na spotkaniu prasowym w Warszawie. Większość probiotyków nie spełnia tych wymagań, zaznaczyli.
  • Chorzy na NZJ potrzebują wsparcia społecznego
    Chorzy na nieswoiste zapalenie jelita, m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna, potrzebują wsparcia ze strony społeczeństwa i decydentów, by zachować aktywność w życiu prywatnym i zawodowym – przekonują lekarze i pacjenci.
  • 19 maja - Światowy Dzień NZJ
    Pikniki z wielkimi bitwami na papier toaletowy, spotkania edukacyjne oraz podświetlone na fioletowo budynki – 19 maja cierpiący na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna w Polsce i za granicą świętują Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita (NZJ).

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.