Krwawienie z żylaków przełyku

Krwawienie z żylaków przełykuOceń:
Lek. Magdalena Przybylska-Feluś
Krwawienie z żylaków przełyku

Co to jest krwawienie z żylaków przełyku i jakie są jego przyczyny?

Żylaki przełyku to poszerzone naczynia krążenia obocznego, które rozwija się u chorych z nadciśnieniem w układzie żyły wrotnej (nadciśnieniem wrotnym).

Najczęstszą przyczyna nadciśnienia wrotnego jest marskość wątroby. Jest to stan, w którym dochodzi do zaburzenia czynności wątroby wskutek jej ogólnego uszkodzenia i włóknienia będącego efektem regeneracji i bliznowacenia uszkodzonego narządu. Marskość wątroby ma charakter postępujący z czasem, a wraz z zaburzeniem struktury wątroby, pojawiają się objawy świadczące o upośledzeniu jej funkcji.

Zmiana architektury wątroby powoduje nieprawidłowe mikrokrążenie w jej obrębie, co później przyczynia się do powstania nadciśnienia w większych naczyniach, w tym w żyle wrotnej, która doprowadza krew z jelit krew bogatą we wchłonięte składniki pokarmowe.

Wysoki opór w obrębie wątroby wymusza powstanie krążenia obocznego. Krew stara się przepływać innymi dostępnymi naczyniami na zasadzie „objazdu”. Naczynia krążenia obocznego nie są przystosowane do patologicznego przepływu krwi i w konsekwencji dochodzi do ich poszerzenia, a w efekcie powstają żylaki przełyku i wpustu żołądka.

Poszerzone naczynia mogą pękać, co manifestuje się podkrwawianiem lub krwotokiem.

Jak często występuje krwawienie z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku stanowi około 10% wszystkich krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ryzyko krwawienia wynosi około 30% w ciągu 2 lat od rozpoznania żylaków przełyku, dlatego ważne jest włączenie odpowiedniego leczenia niezwłocznie po ich rozpoznaniu.

Jak się objawia krwawienie z żylaków przełyku?

Ogólnie objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego zależą od szybkości utraty krwi. W przypadku krwawienia z żylaków przełyku utrata krwi jest z reguły bardzo duża i chory wymiotuje żywoczerwoną krwią lub krwią z domieszką treści fusowatej. Możliwe jest pojawienie się smolistych stolców.

Duża i szybka utrata krwi powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego i przyspieszenie akcji serca i może prowadzic do wstrząsu krwotocznego, którego objawami są zaburzenia świadomości, zasłabnięcie i utrata przytomności. Wstrząs krwotoczny jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia.

Przewlekła utrata krwi powoduje anemię, która objawia się bladością, osłabieniem, pogorszeniem tolerancji wysiłku fizycznego.

U osób z już rozpoznaną marskością wątroby objawem krwawienia do przewodu pokarmowego może być śpiączka wątrobowa.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów krwawienia z żylaków przełyku?

Objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego zawsze wymagają konsultacji lekarskiej.

W przypadku wymiotów fusowatych, smolistych stolców, bardzo szybko postępującego osłabienia należy pilnie zgłosić się do lekarza. Utrata przytomności (niezlanie od przyczyny) wymaga niezwłocznego wezwania pogotowia ratunkowego.

Niedokrwistość (anemia) stwierdzana w badaniach laboratoryjnych, a także objawy wskazujące na niedokrwistość (anemię): osłabienie, zawroty głowy, bladość itd.) wymagają zgłoszenia się do lekarza.

Osoby z rozpoznanymi wrzodami żołądka i dwunastnicy, u których pojawiają się objawy sugerujące ostre krwawienie powinny pilnie zgłosić się do lekarza lub do SOR.

Zgłaszając się do lekarza lub do SOR koniecznie zabierz ze sobą dotychczasową dokumentację medyczną (np. aktualne wyniki badań, karty wypisowe ze szpitala, zalecenia co do stosowanych leków itd.) oraz listę leków, które zażywasz, łącznie z lekami dostępnymi bez recepty. Bardzo często pozwala to na szybsze ustalenie właściwego rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego postępowania.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie krwawienia z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku jest rozpoznawane na podstawie badania endoskopowego. Podejrzenie krwawienia z żylaków przełyku można powziąć na podstawie objawów podmiotowych i przedmiotowych u osoby z już rozpoznanymi żylakami przełyku.

Żylaki przełyku można stwierdzić podczas gastroskopii lub w RTG przełyku z kontrastem doustnym (badanie to jest obecnie rzadko wykonywane).

U osób ze stwierdzoną marskością wątroby konieczna jest ocena pod kątem obecności żylaków przełyku.

Jakie są metody leczenia krwawienia z żylaków przełyku?

Leczenie krwawienia z żylaków przełyku opiera się na metodach endoskopowych (gastroskopii), podczas której można ocenić szybkość krwawienia i różnymi sposobami próbować je zatamować. Metody endoskopowe to między innymi opaskowanie żylaków, ostrzykiwanie, podawanie leków obliterujących żylaki, elektrokoagulacja.

Krwawienie można zatamować zakładając specjalne balony, które dociskają żylaki. Leczenie farmakologiczne obejmuje podawanie leków zmniejszających nadciśnienie wrotne.

Postępowanie w krwawieniu z żylaków przełyku obejmuje także nawadnianie (podawanie kroplówek), przy dużej utracie krwi konieczne jest przetaczanie krwi lub preparatów krwiopochodnych. Pacjentom podaje się też leki obniżające ciśnienie w układzie wrotnym (terlipresyna, somatostatyna lub oktreotyd).

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie krwawienia z żylaków przełyku?

Krwawienie z żylaków przełyku jest stanem zagrażającym życiu. Wczesne zastosowanie odpowiednich metod leczenia pozwala na zatamowanie krwawienia. Jednak odsetek wczesnych nawrotów po krwawieniu jest duży, a w okresie 6 tygodni od krwawienia może dojść do zgonu u dużego odsetka chorych, wynoszącego 10–20%.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia krwawienia z żylaków przełyku?

W celu zapobiegania krwawieniu z żylaków przełyku (pierwszemu lub nawrotom) stosuje się przewlekle leki obniżające ciśnienie w układzie wrotnym (nieselektywne beta blokery, np. propranolol).

W niektórych przypadkach możliwe jest leczenie operacyjne (np. chirurgiczne wytworzenie połączenia pomiędzy żyłą wrotną a żyłą główną dolną lub przezżylnego śródwątrobowego zespolenia wrotno-systemowego [TIPS] poprzez wszczepienie stentu.

Podstawowym postępowaniem jest zabezpieczenie chorego przed nawrotem krwawienia.

Po zakończonym leczeniu szpitalnym konieczne jest przestrzeganie zaleceń lekarskich dotyczących stosowania leków oraz wizyt kontrolnych.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Żylaki przełyku są powikłaniem nadciśnienia wrotnego, które wiąże się najczęściej z marskością wątroby. Inne przyczyny powstawania żylaków są bardzo rzadkie.

Leczenie podstawowej choroby wątroby pozwala na opóźnienie rozwoju marskości i jej powikłań. U osób z rozpoznaną marskością konieczne jest poszukiwanie żylaków przełyku i włączenie odpowiedniego leczenia.

Obecnie uważa się, że nie ma wskazań do stosowania ß-blokerów w ramach profilaktyki powstawania żylaków przełyku.

Data utworzenia: 08.02.2016
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Endoskopia wczesnego raka jelita grubego pozwala uniknąć rozległych operacji
    Zastosowanie techniki endoskopowej w leczeniu wczesnego raka przewodu pokarmowego pozwala uniknąć obciążających dla pacjenta operacji - podkreślali eksperci - uczestnicy warsztatów zorganizowanych w Łodzi z udziałem światowej klasy specjalistów z Japonii.
  • Kampania „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”
    Polacy niewiele wiedzą o tym, jak ważna dla naszego zdrowia jest wątroba – twierdzą organizatorzy rozpoczynającej się kampanii edukacyjnej „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”. Kampania ma zwiększyć świadomość Polaków na temat istotnej roli tego narządu.
  • Druk wątroby 3D ułatwi operacje
    Student medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Jan Witowski opracował innowacyjną, prawdopodobnie najtańszą na świecie metodę druku modeli wątroby 3D. Wydrukowane egzemplarze już pomagają operować pojedynczych pacjentów.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies