Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustkiOceń:
(3.26/5 z 19 ocen)
Prof. dr hab. Andrzej Dąbrowski
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
Przewlekłe zapalenie trzustki

Co to jest i jakie są przyczyny?

Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to długotrwały, przewlekły proces zapalny toczący się w miąższu trzustki, prowadzący do nieodwracalnych zmian morfologicznych w obrębie tego narządu. Procesowi temu towarzyszy ból brzucha oraz postępująca niewydolność zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej funkcji trzustki. We wczesnym okresie choroby zmiany w trzustce widoczne są wyłącznie w badaniu histologicznym (ocena preparatu pod mikroskopem). W zaawansowanych przypadkach dochodzi do włóknienia trzustki ze zwapnieniami, zanikiem miąższu i poszerzeniem przewodów trzustkowych.

Najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia trzustki (ok. 80% przypadków) jest nadużywanie alkoholu. Jest mało prawdopodobne, aby u osób, które piją w umiarkowany sposób (dwie jednostki alkoholu dziennie dla mężczyzn i jedna dla kobiet, gdzie 1 jednostka to odpowiednik ok. 25 ml wódki), rozwinęło się PZT. Z drugiej strony, PZT rozwija się tylko u 5—10% alkoholików, co oznacza, że oprócz nadużywania alkoholu, o rozwoju choroby decydują również predyspozycje genetyczne.

Oprócz alkoholu, za ważny czynnik sprzyjający powstaniu i rozwojowi PZT, uznano także palenie papierosów.

Rzadką, lecz ostatnio coraz lepiej rozpoznawaną postacią PZT, w przeszłości zaliczaną do grupy idiopatycznych zapaleń trzustki, jest autoimmunologiczne zapalenie trzustki.

Inne, rzadkie przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki to m.in.:

  • wysokokaloryczna dieta z dużą zawartością białka i tłuszczu
  • wady rozwojowe trzustki
  • zmiany przewlekle utrudniające odpływ soku trzustkowego (pourazowe, pozapalne, nowotworowe).

Jak często występuje przewlekłe zapalenie trzustki?

Przewlekłe zapalenie trzustki nie jest tak częste jak ostre zapalenie trzustki i występuje z częstością 2—9 przypadków na 100 000 mieszkańców na rok. W niektórych przypadkach trudno jest jednak rozdzielić nawracające epizody ostrego zapalenia trzustki od przewlekłego zapalenia trzustki. Z drugiej strony wiadomo, że w przebiegu zapalenia trzustki wywoływanego nadużywaniem alkoholu, powtarzające się epizody OZT prowadzą do rozwoju PZT.

Jak się objawia przewlekłe zapalenie trzustki?

U większości pacjentów z PZT głównym objawem jest ból brzucha. Ból jest często bardzo silny, pojawia się okresowo – najczęściej w śródbrzuszu, w związku z posiłkiem lub niezależnie od jedzenia, zwykle trwa wiele godzin, może być opasujący lub promieniować do pleców. Napady bólu mogą pojawiać się na wiele lat przed ustaleniem rozpoznania choroby. W niektórych przypadkach ból odczuwany jest w sposób przewlekły. U większości chorych ból znika lub zmniejsza swoje nasilenie w ciągu 5—25 lat trwania choroby. W PZT wywołanym nadużywaniem alkoholu nasilenie bólu może zmniejszyć abstynencja.

Inne objawy związane z PZT to utrata masy ciała spowodowana strachem przed jedzeniem, które wyzwala lub nasila dolegliwości bólowe, i biegunka (stolce tłuszczowe) będąca wynikiem zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki.

W większości przypadków standardowe badanie przedmiotowe (fizykalne) nie pomaga w ustaleniu rozpoznania PZT z powodu braku objawów charakterystycznych dla tej choroby.


Ryc. 1. W czasie napadu bólu przyjmij pozycję, która zmniejszy jego odczuwanie - ułóż się na lewym boku w pozycji skulonej, z kolanami blisko klatki piersiowej

W czasie napadu bólu pacjenci mogą przyjmować pozycje, które zmniejszają jego odczuwanie (ułożenie na lewym boku, pozycja skulona z kolanami blisko klatki piersiowej). Czasami podczas badania przedmiotowego jamy brzusznej może być wyczuwalny bolesny opór lub masa guza w nadbrzuszu, co sugeruje obecność torbieli rzekomej lub guza zapalnego. Pacjenci z zaawansowaną chorobą mogą mieć cechy znacznego niedożywienia.

Aktywność amylazy i lipazy bywa w PZT lekko podwyższona. W późnym okresie choroby zanik miąższu trzustki pośrednio prowadzi do normalizacji lub obniżenia aktywności tych enzymów w surowicy. Z powodu dużej rezerwy czynnościowej trzustki, klasyczne objawy niewydolności tego narządu – biegunka tłuszczowa i cukrzyca rozwijają się dopiero po wielu latach trwania PZT, gdy zniszczeniu ulegnie >90% trzustki.

Data utworzenia: 18.03.2010
strona 1 z 2
Przewlekłe zapalenie trzustkiOceń:
(3.26/5 z 19 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • Andrzejbialucha1986@o2.pl
      2017-10-03 06:46
      Bardzo proszę o pomoc mam 30lat i od 2013r choruje po przebytym ostrym zapaleniu trzustki stwierdzono przewlekłe zapalenie i w dalszym przebiegu torbiele rzekome które z powodu zbywania mnie i zwlekania lekarzy doprowadziło do ich pęknięcia i po laparatami i drenażu po trzech miesiącach miała być poprawa nie było zastosowano ECPW i protezę przewodu wirsunga niestety nikt mnie nie poinformował i nie wymieniał protezy od czasu tamtego zabiegu dopiero miesiąc temu gdy stan się wciąż pogarsza zrobili mi kolejne badanie I stwierdzono ze jest problem z usunięciem dzisiaj będą próbować raz jeszcze usunąć protezę niestety obawiam się że tym lekarzom się to nie uda potrzebuje pomocy specjalisty nie stać mnie na prywatne leczenie i zmuszony jestem liczyć na pomoc tutejszego szpitala który cały czas.bagatelizowal mnie od początku mam zaawansowane przewlekłe zapalenie trzustki z zwapnienieniamii i proteza która się zrosła nie wymieniana proszę o pomoc gdzie mogę szukać specjalisty by nie doprowadzić do chirurgicznego usuwania ?odpowiedz
      • ewa
        2017-11-11 13:40
        w katowicach ligocie jast oddzial chirurgii przewodu pokarmowego.ordynatorem jest dr mrowiec.pracuja tam specjalisci .sproboj isc na wizyte prywatna moze cie pokieruja i pomogaodpowiedz
    • Piotr34
      2017-03-13 13:31
      Mam pzt i biorę kreon 25000 czy jest ten lek jakoś refundowany?odpowiedz
      • Agda
        2017-08-13 15:42
        Refundowany tylko w przypadku mukowiscydozy i po resekcji trzustki.odpowiedz
    • Ania ze Slaska
      2017-02-13 12:02
      Moja Mama ma przewlekle zapalenie trzustki ale NIGDY NIE PILA ALKOHOLU I NIGDY NIE PALILA PAPIEROSOW! Kilka lat temu miala usuniety woreczek zolciowy wraz z kamieniami, od tamtej pory miewala zielone biegunki, ostre bole brzucha ktore poczatkowo byly diagnozowame jako stany przedzawalowe... Teraz stale nawracaja ostre bole brzucha i biegunki. Najwyzszy poziom amylazy miala 1200 we krwi... Wtedy tez dzieki bardzo mlodej Pani Dr zostala zdiagnozowana. Bierze kreon, ipp i nospe przy bolu. Bardzo mi Jej szkoda, meczy sie okrutnie a ma 47lat. Moj dziadek zmarl na raka trzustki, najstarsza siostra mamy tez jest niepalaca abstynentka i tez ma pzt, z tym ze duzo lagodniejsze. Nie wiem juz jak pomoc Mamie. Mam niepelnoletnie rodzenstwo, bardzo sie boje, szczegolnie po tym jak wyzej przeczytalam o smiertelnosci przez ta chorobe...odpowiedz
      • Anonim
        2017-09-13 21:49
        Z naturalnych sposobów leczenia to olej z czarnuszki, ponoć jest przeciwnowotworowy oraz zioła, które stymulują proces trawienia np. ziele karczocha, ziele i korzeń mniszka, ziele ostropestu plamistego. Dodatkowo mieszanka z ziół: srebrnik, dziurawiec, ziele ogórecznika, liść mięty pieprzowej, liść borówki czernicy, kwiat nagietka, korzeń goryczki, tylko należy sie upewnić czy się nie ma uczulenia na coś. No i oczywiście naprawde duże dawki witaminy C leczą masę chorób m.in włąśnie zapalenie trzustki(proszę sobie o tym dokładnie poczytać, niby witaminka a jakże skutecznia). Także pietruszka wspomaga trzustkę.odpowiedz
    • k
      2016-05-20 16:39
      No i się potwierdza znowu mam krążące kompleksy immunologiczne c1q powyżej normy norma laboratoryjna tego badania w tym laboratorium co mam robione jest < 16 ug Eq/ml ujemne, graniczne 16 - 18 ug Eq/ml jako graniczne a > 18 ug Eq/ml dodatnie a mój wynik to 29.80 znaczek H (High) ug Eq/ml do tego przeciwciała ANA 1024 gdy norma jest do 160odpowiedz
    • kris
      2016-04-24 13:27
      A i jeszcze zapomnialem dodac ze trzustka w USG byla bez zmian ogniskowychodpowiedz
    • kris
      2016-04-24 13:22
      A jak ja mam poziom IGG4 3,21d/l a norma w laboratorium w ktorym to wykonywano przewiduje dla tego badania 2,01d/l to może być to przewlekle zapalenie trzustki na tle autoimmunologicznym. Dodam, że miałem tez wykonywanie przeciwciala ANA i mialem je w mianie 1:1024 gdy norma przewiduje 1:80 oraz też mialem krazace kompleksy immunologiczne C1Q nie pamietam wyniku i norm ale tez bylo powyzej normy. Obecnie w USG widac zmiany na trzustce granicznej wielkosci, o widocznej strukturze zrazikowej i stluszczenowe. Z dolegliwosci to miewam czasami pobolewanie w plecach oraz z przodu tam gdzie trzustka bardziej pieczenie niz bol, a jak juz bol to raczej niewielki i staly w nadbrzuszu. Enzymy trzustkowe to glownie mam podniesiona w niewielkim stopniu powyzej normy lipaze trzustkowa. I tu znowu w tym samym laboratorium norma 78U/l a ostatnie badanie lipazy to 81U/l a najwyzsze jakie mialem w tym laboratorium to ok 112U/l w tym ze robie to badanie srednio 2 razy w roku, a np. amylaze we krwi to nigdy nie mialem powyzej normy. Z innych badan istotnych na trzustke to okresowo mam podniesione trojglicerydy norma 150U/l a u mnie ostatnio bylo 254U/l. Fosfotaze alkaiczna mam zawsze w normie bilirubine tez w normie, Cukier ostatnio na czczo 90U/l gdy norma w tym laboratorium wynosi 99U/l. Alat Aspat tez w normie choc czasami lubi mi podskoczyc pod sama gorna granice np. mam w badaniu alat 24U/l a potem przy innym badaniu potrafi podskoczyc pod sama granice 48U/l. np. dechydrogenaze l-mleczanowa norma to 220U/l a ja mialem w 2013 roku 200U/l. A przy foreazie bialek mialem nieznacznie podniesione beta 2 globuliny. Jestem 8 lat po usunieciu pecherzyka zolciowego z powodu kamieni zółtych w woreczku pecherzyk byl o charakterze przewleklego zapalenia zolciowego w USG byl przecherzykiem cienkościennym z duza liczba drobnych kamieni tak w granicach od 5mm do 7mm mam refluks zolciowy do zoladka po usunieciu tych kamieni a takze ostatnio w badaniu cala blone zoladka zaczerwieniona. z lekow przyjmuje proursan 2x250mg kreon 2x 25000j/m oraz 40mg pantoprazol. Głowne moje pytanie to czy ten opis pasuje do autoimmunologicznego zapalenie trzustki. Dodam ze mam aktualnie 51 lat a juz pamietam z wszesnej mlodosci takie zagazowane jelita na wysokosci zoladka i trzustki i wzdecia ze do posilku zawsze popuszczalem guzik dla ulgi. Acha kolonoskopia w 2012 roku bez zmian zapalnych tylko pojedyncze uchylki na calej dlugosci jelita grubegoodpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Wzrost zakażeń WZW typu A w Polsce
    W porównaniu do zeszłego roku, obecnie obserwuje się znaczący wzrost liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW-A) - informuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
  • Łodzianie będą mogli przebadać się pod kątem zakażenia HCV
    Ponad 1,3 tys. łodzian będzie mogło przebadać się pod kątem zakażenia HCV. Profilaktycznym badaniom sfinansowanym przez magistrat będą mogli poddać się wszyscy - także nieubezpieczeni w NFZ - mieszkańcy miasta w wieku 25-59 lat.
  • Ostrożnie cieszmy się wysypem grzybów
    W ostatnich tygodniach w mediach społecznościowych krąży wiele zdjęć zadowolonych grzybiarzy i ich pokaźnych zbiorów. Takiego wysypu grzybów nie było od dawna. Warto pamiętać o zagrożeniach związanych z zatruciem grzybami - pisze "Gazeta Polska Codziennie".

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies