Dyspepsja

DyspepsjaOceń:
(3.60/5 z 10 ocen)
Prof. dr hab. med. Krzysztof Marlicz1, prof. dr hab. Krzysztof Fyderek2 (uwagi pediatryczne)
1Katedra i Klinika Gastroenterologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
2Klinika Pediatrii Gastroenterologii i Żywienia, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie
Dyspepsja

Co to jest dyspepsja i jakie są jej przyczyny?

Słowo dyspepsja pochodzi z języka greckiego i oznacza dosłownie złe trawienie. W ostatnich kilkudziesięciu latach terminem tym oznacza się zespół objawów umiejscowionych w nadbrzuszu środkowym (dołku podsercowym), polegających na występowaniu więcej niż jednej z następujących dolegliwości: poposiłkowego uczucia pełności, wczesnego uczucia sytości, bólu i/lub uczucia pieczenia w nadbrzuszu.

Dyspepsję można zasadniczo podzielić na organiczną i czynnościową.

Przyczynami dyspepsji organicznej są określone choroby (wrzód trawienny żołądka lub dwunastnicy, choroba refluksowa przełyku, rzadziej przewlekłe zapalenie trzustki czy dróg żółciowych, dyspepsja może też być objawem nowotworu, szczególnie raka żołądka). Dyspepsję mogą powodować działania uboczne (niepożądane) niektórych leków zażywanych przewlekle, jak np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwreumatycznych, preparatów żelaza i potasu, niekiedy antybiotyków.

Jeżeli nie udaje się wykryć żadnej choroby lub innego czynnika powodującego dyspepsję lekarz stawia rozpoznanie dyspepsji czynnościowej.

Przyczyny dyspepsji czynnościowej nie są do dzisiaj wyjaśnione. Przyjmuje się różne hipotezy (np. zaburzona kurczliwość pewnych odcinków przewodu pokarmowego, osłabiona reakcja przewodu pokarmowego na pewne bodźce zewnętrzne i inne). Aktualnie wyróżnia się dwie kategorie dyspepsji czynnościowej - zespół zaburzeń poposiłkowych i zespół bólu w nadbrzuszu.

Jak często występuje dyspepsja?

Dyspepsja występuje bardzo często, na całym świecie. Uważa się, że 20—30% populacji miewa okresowo (częściej) lub stale (rzadziej) opisywane dolegliwości. U około 40% wykrywa się konkretne (wyżej wymienione) przyczyny, a większość (ok. 60%) traktujemy jako osoby cierpiące na dyspepsję czynnościową.

Jak się objawia dyspepsja?

Dyspepsja charakteryzuje się występowaniem występowaniu więcej niż jednej z następujących dolegliwości: poposiłkowego uczucia pełności, wczesnego uczucia sytości, bólu i/lub uczucia pieczenia w nadbrzuszu.

Objawy powyższe mają charakter przewlekły – trwają co najmniej 3 miesiące (niekoniecznie w stałym codziennym nasileniu). Jeżeli objawy te trwają nieprzerwanie kilka godzin czy dni, nie używa się wówczas dla ich określenia pojęcia dyspepsji.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Ból w środkowym nadbrzuszu, względnie wspomniany wcześniej dyskomfort w tej okolicy, jest uczuciem przykrym, ale na ogół niezbyt mocno nasilonym, tak że dopiero po paru tygodniach czy miesiącach pacjent zdaje sobie sprawę, że dzieje się z nim coś niedobrego i umacnia się w nim przekonanie o konieczności pozbycia się dolegliwości. Wizyta u lekarza rodzinnego jest wówczas jak najbardziej wskazana. Na tym etapie nie mają sensu poszukiwania lekarza specjalisty (gastroenterologa), a tym bardziej wzywanie pogotowia czy zgłaszanie się do szpitala.

Jak lekarz ustala diagnozę?

Dokładnie zebrany wywiad, czyli spokojna i rzeczowa rozmowa lekarza z pacjentem, potrafi wiele wyjaśnić (choroby współistniejące, zażywanie leków itp.), ale na ogół nie rozstrzyga, czy mamy do czynienia z dyspepsją organiczną, czy też czynnościową. Zwykle proponuje się badanie endoskopowe przełyku, żołądka i dwunastnicy. Należy je wykonac pilnie, jeżeli dyspepsji towarzyszą tzw. objawy alarmowe (niezamierzony spadek masy ciała, nocne bóle brzucha, żółtaczka, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwistość, zaburzenia połykania, wymioty lub guz w nadbrzuszu) oraz u pacjentów po 45. roku życia.

Pomocne jest także badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej. Badania morfologiczne i biochemiczne krwi niewiele wnoszą do rozpoznania. Badanie serologiczne krwi na obecność Helicobacter pylori (często wykonywane przez samych pacjentów dzięki intensywnej promocji medialnej) nie jest przydatne, bo nie świadczy o aktualnym zakażeniu tą bakterią, a ponadto jej rola w powstawaniu dyspepsji nie jest wcale pewna.

U dzieci wskazaniem do pogłębienia diagnostyki jest występowanie tzw. objawów alarmujących (m.in.: dysfagii, krwawienia z przewodu pokarmowego, bólu budzącego dziecko, przewlekłej biegunki, zmian okołoodbytniczych, zahamowania tempa wzrostu, opóźnień dojrzewania, itp.).

Jakie są sposoby leczenia?

Data utworzenia: 12.03.2010
strona 1 z 2
DyspepsjaOceń:
(3.60/5 z 10 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • janryszard53gmail.com.pl
      2017-01-18 18:27
      Moje pytanie jest proste ! Szkodzą mi potrawy zimne i zimne picie. Mam z tym problem od kilku lat. Szczególnie zimą ! Objawy nadmierne pocenie się ból w uszach i lekki ból w mostku. Odczuwam jak by mi było zimno w pięty ? Co z tego że ja zadam pytanie ? Jak nie będzie odpowiedzi !odpowiedz
      • Qwerty
        2017-05-06 14:34
        Te objawy są prawdopodobnie nie powiązane żadną wspólna jednostką chorobową i wskazują ew. na przewrażliwienie. Zimnych pokarmów unikać, jeśli szkodzą.odpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Wzrost zakażeń WZW typu A w Polsce
    W porównaniu do zeszłego roku, obecnie obserwuje się znaczący wzrost liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW-A) - informuje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
  • Łodzianie będą mogli przebadać się pod kątem zakażenia HCV
    Ponad 1,3 tys. łodzian będzie mogło przebadać się pod kątem zakażenia HCV. Profilaktycznym badaniom sfinansowanym przez magistrat będą mogli poddać się wszyscy - także nieubezpieczeni w NFZ - mieszkańcy miasta w wieku 25-59 lat.
  • Ostrożnie cieszmy się wysypem grzybów
    W ostatnich tygodniach w mediach społecznościowych krąży wiele zdjęć zadowolonych grzybiarzy i ich pokaźnych zbiorów. Takiego wysypu grzybów nie było od dawna. Warto pamiętać o zagrożeniach związanych z zatruciem grzybami - pisze "Gazeta Polska Codziennie".

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies