Zapalenie błony śluzowej żołądka

Prof. dr hab. Krzysztof Marlicz1, prof. dr hab. Krzysztof Fyderek2 (uwagi pediatryczne)
1Katedra i Klinika Gastroenterologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
2Klinika Pediatrii Gastroenterologii i Żywienia, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie
Zapalenie błony śluzowej żołądka

Co to jest zapalenie błony śluzowej żołądka i jakie są jego przyczyny?

Terminem zapalenie błony śluzowej żołądka określamy wszelkie stany będące skutkiem uszkodzenia najbardziej wewnętrznej warstwy ściany żołądka (błony śluzowej). Zapalenie błony śluzowej żołądka mogą spowodować:
  • czynniki infekcyjne – w Polsce za ponad 90% zapaleń żołądka odpowiada zakażenie bakterią Helicobacter pylori
  • czynniki toksyczne (żółć, alkohol, niektóre leki, a szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym kwas acetylosalicylowy)
  • czynniki autoimmunologiczne (organizm wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnej tkance).

Jak często występuje zapalenie błony śluzowej żołądka?

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest bardzo częste. Za ponad 90% zapaleń żołądka jest odpowiedzialna bakteria Helicobacter pylori, ponieważ około 80% dorosłej polskiej populacji jest nią zakażone. Ponadto wiele osób przyjmuje w sposób przewlekły różne leki, szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, które mogą powodować zapalenie błony śluzowej żołądka.

U dzieci zakażenie Helicobacter pylori jest rzadsze (dotyczy ok. 30% populacji), a częstość występowania zależy od środowiska oraz wieku dziecka – im niższe standardy higieniczne środowiska i im wyższy wiek dziecka, tym zakażenie występuje częściej.

Jak się objawia zapalenie błony śluzowej żołądka?

Zapalenie błony śluzowej żołądka wywołane przez Helicobacter pylori najczęściej nie powoduje żadnych dolegliwości.

U niektórych osób mogą występować lekkie objawy dyspeptyczne.

Zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane działaniem czynników toksycznych może objawiać się krwawieniem (krwiste wymioty lub smoliste stolce) którym mogą towarzyszyć dolegliwości dyspeptyczne (ból lub dyskomfort w środkowym nadbrzuszu). Mówimy wtedy o tzw. gastropatii krwotocznej (ryc. 2.).

Autoimmunologiczne zapalenie błony śluzowej żołądka może niekiedy prowadzić do niedokrwistości, która czasem może przyjąć ciężką postać.

Na ogół związek pomiędzy odczuwaniem dolegliwości (lub ich brakiem) a obserwowanym obrazem endoskopowym i mikroskopowym (histopatologicznym) jest niewielki. Wiele osób skarży się latami na okresowe dolegliwości dyspeptyczne lub nie toleruje wielu pokarmów, a błona śluzowa ich żołądka jest zupełnie prawidłowa, zarówno w obrazie endoskopowym, jak i mikroskopowym.

Są też liczni pacjenci, u których stwierdza się zmiany w endoskopii lub badaniu mikroskopowym, ale nie skarżą się na jakiekolwiek dolegliwości i mogą spożywać wszelkie rodzaje pokarmów.

Ryc. 1. Helicobacter pylori (ciemne, drobne pałeczki) w śluzie i na powierzchni komórek nabłonkowych żołądka

Ryc. 2. Obraz endoskopowy ostrej gastropatii krwotocznej – widoczne pojedyncze nadżerki błony śluzowej żołądka

Co robić w razie wystąpienia objawów zapalenia błony śluzowej żołądka?

W razie utrzymujących się przez kilka tygodni czy też nawracających dolegliwości dyspeptycznych należy zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Wyraźne krwawienie (wymioty czy tzw. smoliste stolce) wskazują na konieczność szybkiego zgłoszenia się do SOR.

Także niedokrwistość (na którą może wskazywać np. szybkie męczenie się, gorsza tolerancja wysiłku, bladość skóry czy szum w uszach) jest bezwzględnym wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Jak lekarz ustala diagnozę zapalenia błony śluzowej żołądka?

Pojawienie się dolegliwości dyspeptycznych jest dla lekarza rodzinnego punktem wyjścia do wnikliwej analizy (wywiadu) i przeprowadzenia badań obrazowych, głównie endoskopii (zobacz: Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego). Badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej jest tutaj mało przydatne.

W razie wystąpienia krwawienia czy objawów niedokrwistości, należy pilnie przeprowadzić te same badania, co w przypadku dolegliwości dyspeptycznych (zobacz: Dyspepsja).

Jakie są sposoby leczenia zapalenia błony śluzowej żołądka?

Data utworzenia: 16.03.2010
Data aktualizacji: 05.12.2017
strona 1 z 2
Zapalenie błony śluzowej żołądkaOceń:
(3.75/5 z 52 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • basia
      2018-03-10 20:54
      Mam rozpoznanie z wycinka .Antrum żołądka z przewlekłym(++)aktywnym(++)zapaleniem,bez metaplazji jelitowej,zaniku,oraz bez cech dysplazji nabłonka.W rutynowym barwieniu HE stwierdzono obecność bakterii mogących odpowiadać Helicobacter Pylori Proszę napisać coś na ten temat, nie leczyłam bo nie bolało Od trzech dni boli mnie bardzo w dołku pod piersiamiodpowiedz
    • Bożena
      2018-01-19 19:08
      Pije się oczywiście kleik z siemienia lnianego. Mi pomaga.odpowiedz
    • CJ
      2018-01-12 07:41
      Ja "urządziłem się" poprzez nadmierne stosowanie leków - NLPZ. Ogólne podrażnienie, które przeszło w przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka, powstały krwawiące nadżerki. Niestety teraz ciągle "męczę się", pomimo ciągłego leczenia IPP. Miałem 2 razy gastroskopię - brak Helicobacter, owrzodzenia itp.odpowiedz
    • Agnieszka
      2016-10-23 17:13
      Witam. Prosze serdecznie o wytlumaczenie takiego opisu z badania histop.żoładka GASTRITIS chronica atropica m-43000, hyperplasia foveloaris M-72000 metaplasia intesinalis focalis M 73321. Mam 45 lat byłam u gastroenterologa i zapisał mi tylko Zirid -na przewlekłe wzdęcia i zaparcia . Nie wiem czy powinnam dalej robic jakąs diagnostyke ,poniewaz zalecil za rok kontrolną gastroskopie .Mam od roku rowniez ciagłe przelewanie głośne w jelitach,gazy i ciągłe wzdęcia i uczucia obciązenia w brzuchu . Badanie usg brzucha wynik dobry Zażywane LEKI TO- debretin na jelita Biore równiez eutyrox w dawce - o,25 na tarczyce TSH- nie miałam wykonywane w ciągu ostatnich 2 lat. Mam tez hbs + (BEZOBJAWOWE PRZEJSCIE 24 LATA TEMU) /wyniki prob watrobowych w normach powtarzane regularnie 2 razy w roku . morfologia prawidłowa Prosze o udzielenie porady- czy powinnam pójśc do innego lekarza i robić dalsza diagnostyke i mieć wdrożone jakies leczenie na żoładek??Czy powinnam zażywać jakieś enzymy wspomagające trawienie ? DZIĘKUJĘ.odpowiedz
      • Mira
        2017-01-19 11:55
        Mam to samo co Pani ale bez metaplazji.Bralam controloc 40 przez 3 miesiace. Pozniej pilam siemie lniane 2 razy dziennie przed posilkiem.Tak minelo 2lata.Obecnie mam nawrot choroby znowu boli mnie zoladek lekarz stwierdzil ze to jest przewlekle i tak bedzie .Od paru dni biore mesopral40 i pije siemie.odpowiedz
        • Agata
          2017-01-24 21:16
          Ja jak miałam zapalenie błony sluzowej i ostry ból i trafiłam na obserwację do szpitala i powiedziałam chirurgowi, że wypiłam siemię lniane to powiedział, że siemię lniane przy takim zapaleniu to tak jakbym się nałykała haczyków lub papier ścierny połknęła i wyszorowala nim błonę sluzową od środka, serio też byłam w szoku. Powiedział, że siemię tylko się pije przy zaparciach, żeby się wypróżnić, ale na pewno nie przy zapaleniu żołądka.odpowiedz
          • Robi
            2017-07-11 06:24
            Ziaren nie można łykać ale je pogotować 10min, odcedzić i pić tą powstałą galaretkę a to nic wspólnego z papierem nie ma:) Pozdrawiamodpowiedz
          • Asia
            2017-01-30 22:38
            Mi akurat siemię pomogło.odpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Chorzy na NZJ potrzebują wsparcia społecznego
    Chorzy na nieswoiste zapalenie jelita, m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna, potrzebują wsparcia ze strony społeczeństwa i decydentów, by zachować aktywność w życiu prywatnym i zawodowym – przekonują lekarze i pacjenci.
  • 19 maja - Światowy Dzień NZJ
    Pikniki z wielkimi bitwami na papier toaletowy, spotkania edukacyjne oraz podświetlone na fioletowo budynki – 19 maja cierpiący na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna w Polsce i za granicą świętują Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita (NZJ).
  • Prehistoryczny wirus zapalenia wątroby typu B
    Zidentyfikowano i zsekwencjonowano wirusa zapalenia wątroby typu B w kościach sprzed siedmiu tys. lat z obszaru Europy – donoszą naukowcy na łamach pisma „eLife”.

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies