Powiększenie wątroby

Powiększenie wątrobyOceń:
(4.00/5 z 4 ocen)
lek. Kornel Gajewski
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii
SP CSK im. prof. K. Gibińskiego SUM w Katowicach
Powiększenie wątroby

Co to jest powiększenie wątroby i jaki jest mechanizm jego powstawania?

Powiększenie wątroby, czyli hepatomegalia, to niespecyficzny objaw, za którym mogą stać rozmaite przyczyny. Za powiększeniem wątroby przemawia obecność stłumienia wątrobowego podczas opukiwania klatki piersiowej i brzucha w linii środkowoobojczykowej ponad 12 cm u kobiet i ponad 15 cm u mężczyzn. Czasem hepatomegalia określana jest również jako wątroba wyczuwalna w badaniu palpacyjnym (dotykiem) ponad 2 cm poniżej prawego łuku żebrowego. Do powiększenia wątroby może dojść na skutek zwiększenia objętości łożyska naczyniowego i dróg żółciowych, powiększenia komórek wątrobowych, tkanki śródmiąższowej wątroby, rozrostu nowotworowego pierwotnego lub przerzutowego, ropni lub torbieli wątroby.

Powiększenie wątroby może się wiązać z upośledzeniem jej prawidłowego działania, co czasem stanowi poważne zagrożenie zdrowotne. Najważniejsze funkcje wątroby to synteza licznych białek (czynników krzepnięcia, albuminy, enzymów), wytwarzanie i wydzielanie żółci, neutralizacja toksyn, udział w metabolizmie kwasów nukleinowych, magazynowanie węglowodanów i witamin czy udział w termoregulacji.

Powiększenie wątroby
Ryc. 1. Położenie wątroby

Jakie są najczęstsze przyczyny powiększenia wątroby?

Wątroba wyczuwalna poniżej łuków żebrowych nie zawsze musi być objawem choroby. Może to być związane z niższym fizjologicznym położeniem lub z jej przemieszczeniem na przykład na skutek wysięku w opłucnej. Zwiększenie obwodu brzucha wywołane wzdęciami lub otyłością również może być mylnie interpretowane jako skutek powiększenia wątroby.

Prawidłowa wielkość wątrobyPowiększenie wątroby
Ryc. 2. Prawidłowa wielkość wątroby i wątroba powiększona




Za powiększeniem wątroby stać mogą następujące przyczyny:

  • związane z zapaleniem:
  • związane z zastojem krwi:
    • prawokomorowa niewydolność serca,
    • zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda i Chiariego),
  • związane z zastojem żółci:
  • związane z nacieczeniem wątroby, guzy wątroby:
    • chłoniaki,
    • białaczki,
    • przerzuty nowotworowe do wątroby,
    • gruczolaki,
    • naczyniaki,
    • torbiele,
    • rak wątrobowokomórkowy,
  • związane z odkładaniem się substancji w wątrobie – choroby spichrzeniowe:

Co robić w przypadku wystąpienia powiększenia wątroby?

Powiększenie wątroby rzadko można stwierdzić samodzielnie – zwykle jest ono rozpoznawane wstępnie przez lekarza w trakcie badania przy rutynowej wizycie w gabinecie lub przy wykonywaniu USG jamy brzusznej z innych przyczyn. Powiększenie wątroby może zwrócić na siebie uwagę w przypadku wystąpienia towarzyszących objawów, np. uczucia pełności w brzuchu, bólu (związanego z rozciąganiem torebki wątroby bądź uciskiem sąsiednich narządów), żółtaczki, świądu, nudności i wymiotów, obrzęków obwodowych, zmian zabarwienia stolca.

Powiększenie wątroby, zwłaszcza w przypadku współistnienia objawów wymienionych powyżej, powinno skłonić do przeprowadzenia dokładniejszej diagnostyki w celu wykluczenia poważnych chorób. W pierwszej kolejności należy się zgłosić do lekarza rodzinnego, który w razie potrzeby skieruje do lekarza specjalisty – hepatologa lub gastroenterologa.

Co zrobi lekarz, jeśli zgłosimy się z powiększoną wątrobą?

W pierwszej kolejności lekarz zapyta o historię przebytych i towarzyszących chorób. Należy przygotować sobie listę przyjmowanych leków i suplementów diety. W trakcie wizyty powiększona wątroba może skłonić lekarza do zadania następujących pytań:

  • Czy występują jakieś inne objawy? Ból brzucha, uczucie pełności? Zażółcenie powłok skórnych, błon śluzowych, oczu?
  • Czy w ostatnim czasie wystąpiły wymioty, gorączka?
  • Czy stolce są jasne, odbarwione lub czarne, smoliste?
  • Czy spożywa się alkohol i w jakiej ilości?

W następnej kolejności lekarz może starać się potwierdzić powiększenie wątroby w badaniach obrazowych:

  • USG jamy brzusznej – najłatwiej dostępne badanie umożliwiające ocenę wielkości i stanu wątroby; w przypadku osób otyłych, z ranami lub bolesnymi zmianami skórnymi albo kobiet w ciąży badanie USG wątroby może być utrudnione lub wręcz niemożliwe,
  • tomografia komputerowa,
  • rezonans magnetyczny.

Badania laboratoryjne krwi mogą dostarczyć informacji na temat wydolności wątroby oraz ogólnej kondycji organizmu.

Pomocne badania diagnostyczne to:

  • morfologia krwi obwodowej,
  • stężenia OB i CRP – markery stanu zapalnego,
  • aktywność aminotransferaz – ALT, AST,
  • wskaźniki cholestazy – ALP, GGTP, bilirubina,
  • stężenia lipidów,
  • immunologiczne testy w kierunku zakażeń wirusowych (WZW B i C, mononukleoza zakaźna, CMV).

Dodatkowe, bardziej celowane, badania diagnostyczne mogą obejmować:

  • występowanie przeciwciał typowych dla chorób autoimmunologicznych,
  • ocenę drożności dróg żółciowych – endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ERCP), cholangio-MR,
  • ocenę wydolności serca – badanie echokardiograficzne,
  • biopsję wątroby.

Data utworzenia: 01.12.2015
Udostępnij:
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Endoskopia wczesnego raka jelita grubego pozwala uniknąć rozległych operacji
    Zastosowanie techniki endoskopowej w leczeniu wczesnego raka przewodu pokarmowego pozwala uniknąć obciążających dla pacjenta operacji - podkreślali eksperci - uczestnicy warsztatów zorganizowanych w Łodzi z udziałem światowej klasy specjalistów z Japonii.
  • Kampania „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”
    Polacy niewiele wiedzą o tym, jak ważna dla naszego zdrowia jest wątroba – twierdzą organizatorzy rozpoczynającej się kampanii edukacyjnej „Szczęśliwa wątroba, szczęśliwy Ty”. Kampania ma zwiększyć świadomość Polaków na temat istotnej roli tego narządu.
  • Druk wątroby 3D ułatwi operacje
    Student medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego Jan Witowski opracował innowacyjną, prawdopodobnie najtańszą na świecie metodę druku modeli wątroby 3D. Wydrukowane egzemplarze już pomagają operować pojedynczych pacjentów.

Lekarze odpowiadają na pytania

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Leki

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Korzystając ze stron oraz aplikacji mobilnych Medycyny Praktycznej, wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki oraz zgodnie z polityką Medycyny Praktycznej dotyczącą plików cookies