Gazy

dr n. med. Włodzimierz Zych
Klinika Gastroenterologii i Hepatologii
Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
Gazy

Co to są gazy jelitowe?

Gazy są naturalnie obecne w świetle jelita. Pochodzą z dwóch głównych źródeł: pierwsze to powietrze połykane podczas spożywania posiłków czy podczas mówienia, a drugie - produkty fermentacji jelitowej, zachodzącej głównie w jelicie grubym.

W połykanym powietrzu są przede wszystkim azot i tlen.

Gazy pochodzące z metabolizmu bakteryjnego mają bardziej zróżnicowany skład. Są to, bezwonne, dwutlenek węgla, metan i wodór, czy - nadające specyficzną woń - siarkowodór oraz inne pochodne siarkowe. Ilość i rodzaj gazów pochodzących z fermentacji zależą od rodzaju spożywanych pokarmów, składu flory jelitowej oraz sprawności pasażu jelitowego.

Objętość gazu w jelicie wynosi zwykle 200 ml, a łączna dobowa objętość wydalanych wiatrów wynosi do 600 ml. Zdrowy człowiek wydala gazy (pot. „wiatry”) od kilkunastu do 25 razy na dobę.

Co powoduje zwiększenie ilości gazów jelitowych?

Zwiększenie ilości gazów jelitowych może być spowodowane:

  • spożywaniem pokarmów ogólnie uznanych za gazotwórcze (fasola i inne rośliny strączkowe)
  • zwiększonym połykaniem powietrza, np. podczas palenia papierosów, czy żucia gumy
  • niemożnością odbijania połkniętego powietrza, np. u osób po leczeniu operacyjnym z powodu refluksu żołądkowo-przełykowego (zobacz: Choroba refluksowa przełyku)
  • upośledzeniem trawienia i wchłaniania w jelicie cienkim, powodującym zwiększenie ilości substratów do fermentacji w jelicie grubym (przykładem może być niedobór laktazy)
  • zwolnieniem czasu pasażu jelitowego (jest to mechaniczne upośledzenie drożności przewodu pokarmowego: polekowe lub czynnościowe)
  • zwiększeniem ilości bakterii w jelicie cienkim, które jest względnie jałowe w porównaniu z jelitem grubym.

Czy obfite gazy jelitowe oznaczają chorobę i wymagają badań?

Najczęściej pacjenci mylnie interpretują wzdęcie i przypisują jego powstawanie gazom (zobacz: Wzdęcie). Trudno jest jednoznacznie zweryfikować ilość oddawanych gazów, choć dobrą orientację daje odniesienie do ilości wiatrów oddawanych w okresie poprzedzającym wystąpienie wrażenia obfitych gazów. Zwykle nie ma potrzeby wykonywania badań, o ile nie dołączą się inne objawy sugerujące chorobę organiczną przewodu pokarmowego.

Warto jednak pokreślić, że problem gazów jest często mylnie interpretowany przez pacjentów, a lekarze nie rozumiejący związku zgłaszanych dolegliwości z gazami zalecają całą gamę skomplikowanych i kosztownych badań lub zalecają różnorodne leki o wątpliwej skuteczności.

Dość rzadko, w przypadku podejrzenia o organiczne podłoże nadmiernej ilości gazów, pomocne są:

  • przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej umożliwiające orientacyjną ocenę ilości gazów i wykluczenie zaburzeń drożności przewodu pokarmowego (rozdęte pętle jelit, poziomy płynu w jelicie)
  • ultrasonografia jamy brzusznej
  • badania endoskopowe
  • zupełnie wyjątkowo korzysta się z trudno dostępnego i niejednoznacznego w interpretacji oddechowego testu wodorowego.

Co robić w przypadku nadmiaru gazów?

Data utworzenia: 12.03.2010
Data aktualizacji: 29.03.2017
strona 1 z 2
GazyOceń:
(3.73/5 z 52 ocen)
Wysłanie wiadomości oznacza akceptację regulaminu
    • Domi
      2018-03-14 00:07
      Czy test wodorowy jest trudny do wykonania? Nie polega na zwyklym wypiciu szklanki mleka i spr ilosci wodoru w wydychanym powietrzu...?bie jest to chyba zbyt skomplikowane i dotyczy nietolerancji laktozy...odpowiedz
    • Artur_kar
      2018-01-28 10:32
      Dosyć długo borykałem się z gazami, próbowałem naprawdę wielu rzeczy, aż pewnego razu dowiedziałem się dzięki Poradnikowi żywieniowemu człowieka w xxi wieku ( kupowałem w księgarni Avalon) - dzięki tej książce dowiedziałem się że gazy powstają przez niestrawione resztki pokarmu, i po dalszej lekturze dowiedziałem się jak przeciwdziałać tej dolegliwości.odpowiedz
    • xxxx
      2017-02-10 06:08
      Mięso nie jest słabo gazotwórcze? Może autor wydzieli jakie mięso, bo ja z tego co wiem to mięso może powodować gazy i to sporo. Wiem to z własnego doświadczenia. Wiedza ludzka nie zna granic, ale nie każdy ją posiada kto tak myśli.odpowiedz
      • BB
        2017-07-26 22:02
        O tak my z mężem po indyku mamy gazyodpowiedz
    • diegoBobafet
      2016-07-05 00:38
      a bób jest gazotwórczy? bo trochę dzisiaj zjadłem i gazuje tak, że aż miło ;]odpowiedz
      • RoslinaStraczkowa
        2016-09-29 11:19
        chodzi o rośliny strączkowe, bób jest rośliną strączkową, więc jest gazotwórczy jak fasola.odpowiedz

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Aktualności

  • Skuteczność probiotyku zależy od obecnych w nim mikroorganizmów
    Właściwości zdrowotne probiotyków zależą od tego, czy zawierają one szczep bakterii bądź drożdżaków o skuteczności potwierdzonej badaniami - mówili eksperci we wtorek na spotkaniu prasowym w Warszawie. Większość probiotyków nie spełnia tych wymagań, zaznaczyli.
  • Chorzy na NZJ potrzebują wsparcia społecznego
    Chorzy na nieswoiste zapalenie jelita, m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna, potrzebują wsparcia ze strony społeczeństwa i decydentów, by zachować aktywność w życiu prywatnym i zawodowym – przekonują lekarze i pacjenci.
  • 19 maja - Światowy Dzień NZJ
    Pikniki z wielkimi bitwami na papier toaletowy, spotkania edukacyjne oraz podświetlone na fioletowo budynki – 19 maja cierpiący na wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna w Polsce i za granicą świętują Światowy Dzień Nieswoistych Zapaleń Jelita (NZJ).

Lekarze odpowiadają na pytania

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.