23 lipca 2014 roku
poczta
zaloguj się
 
Gastrologia - Medycyna Praktyczna: Lekarze pacjentom
medycyna praktyczna dla pacjentów

Wzdęcie brzucha

dr n. med. Włodzimierz Zych
Klinika Gastroenterologii i Hepatologii
Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa
Wzdęcie brzucha

Co to jest wzdęcie?

Wzdęcie jest pojęciem trudnym do zdefiniowania. Pacjenci opisują je najczęściej jako powiększenie obwodu brzucha i często odnoszą wrażenie, że zależy ono od zwiększonej ilości gazów w przewodzie pokarmowym (zobacz: Gazy).

Najczęściej jednak wzdęcie to subiektywne odczucie, nie znajdujące obiektywnego potwierdzenia w precyzyjnej ocenie objętości gazów jelitowych. Problem polega tu na zaburzeniu czucia trzewnego i motoryki jelit, co należy do obrazu zespołu zaburzeń czynnościowych.

Zaburzenia czucia trzewnego można najprościej określić jako odczuwanie dyskomfortu czy bólu pod wpływem prawidłowej objętości gazów w jelitach, która przez zdrowych jest dobrze tolerowana.

Z czym można pomylić wzdęcie?

Powiększenie obwodu brzucha, występujące szybko po posiłku, jest najpewniej wyrazem wzdęcia. Zwykle równie szybko ustępuje i następnego dnia rano, przed posiłkiem, brzuch odzyskuje swoją poprzednią wielkość. Znika także dyskomfort, a masa ciała jest stabilna. Czasem jednak pacjent skarży się na długotrwałe wzdęcia, objawiające się stale powiększonym obwodem brzucha. Bardzo często okazuje się jednak, że powiększenie obwodu brzucha jest następstwem:

  • przytycia
  • wodobrzusza, najczęściej w przebiegu marskości wątroby lub nowotworów (zobacz: Marskość wątroby)
  • powiększenia objętości narządów wewnętrznych jamy brzusznej, takich jak wątroba, śledziona czy nerki lub pojawienia się guzów albo dużych torbieli.
REKLAMA

Wątpliwości łatwo zweryfikować, wykonując badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej.

Czy wzdęcie to objaw wymagający zbadania?

Zwykle przy pierwszym kontakcie z pacjentem skarżącym się na wzdęcia, dyskomfort i/lub ból brzucha, lekarz wykonuje podstawowe badania laboratoryjne oraz badanie radiologiczne dla wykluczenia chorób organicznych. Rak jelita grubego, występujący głównie w starszej i średniej grupie wiekowej, może powodować wzdęcie i dyskomfort. W młodszej grupie wiekowej podobne objawy wystąpią z kolei u osób z nieswoistymi zapalnymi chorobami jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego i Crohna).

Jak radzić sobie ze wdęciem? Czy dieta wpływa na wzdęcie brzucha?

Po wykluczeniu podłoża chorobowego, najskuteczniejszym sposobem postępowania jest upewnienie pacjenta o nieobecności chorób zagrażających zdrowiu czy życiu. Pomocna bywa także rozmowa o wpływie stresu, napięcia emocjonalnego i pokarmów na motorykę jelit. Leki poprawiające motorykę, adsorbujące gazy jelitowe czy ułatwiające ich usuwanie, mogą przynieść poprawę u części pacjentów, ogólnie mają jednak ograniczone zastosowanie.

Choć w większości przypadków ilość gazów w jelicie lub ich wytwarzanie nie są zwiększone, zmniejszenie nawet normalnej objętości gazów w jelicie może być dla pacjenta korzystne. Sposoby uzyskania tego efektu omówiono w rozdziale poświęconym Gazom jelitowym.


Wzdęcie brzucha - pytania i odpowiedzi

Przyczyny wzdęcia » dr hab. n. med. Małgorzata Zwolińska-Wcisło
Wzdęcie i nadmierne wydalanie gazów » lek. Magdalena Przybylska-Feluś

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

 

Aktualności

  • Ponad 40 tys. Polaków żyje ze stomią
    Każdego roku operację wyłonienia stomii wykonuje się u około 7 tys. Polaków. Według danych Polskiego Towarzystwa Stomijnego POL-ILKO obecnie w naszym kraju żyje ponad 40 tys. stomików.
  • Zespół jelita drażliwego – problem rodzinny
    Badacze ze Szwecji dokonali analizy największych rejestrów populacyjnych i medycznych w kraju w celu oceny ryzyka występowania ZJD wśród członków rodziny osób chorych. W ocenie uwzględniono 51 952 pacjentów. Wyniki badania wyraźnie wskazują na częstsze występowanie ZJD w obrębie rodziny, co jest szczególnie wyraźne wśród osób o pierwszym stopniu pokrewieństwa.
  • Ruszyła kampania „StomaLife. Odkryj stomię”
    Stomia jest chirurgicznie wytworzonym połączeniem części jelita z powierzchnią ciała. Konieczność przeprowadzenia operacji jej wyłonienia najczęściej jest konsekwencją występowania nowotworu jelita grubego, chorób zapalnych, polipowatości jelita grubego czy choroby Leśniowskiego-Crohna.

Lekarze odpowiadają na pytania

  • Choroby i leki sprzyjające zaparciom
    Od kilku miesięcy mam problemy z wypróżnianiem. Jest to stałe zatwardzenie i zaparcia. Nie pamiętam, kiedy ostatnio oddałam normalny stolec. Nie zauważyłam krwi.
  • Hiperkalcemia a przewlekłe zapalenie trzustki
    Mój mąż (30 l.) ma stwierdzoną mutację N34S w genie SPINK1. W związku z tym w styczniu zeszłego roku przebył ostre zapalenie trzustki, spowodowane zatkaniem przewodu trzustki przez kamienie wielkości 15 mm i 18 mm oraz liczne dużo mniejsze.
  • Ciężki przebieg infekcji wirusowej z objawami gastrycznymi
    28 lutego złapał mnie straszny ból pod prawym żebrem, pieczenie i kolka. Trwało to kilka dni, nie mogłam jeść, miałam nudności - podejrzenie kamicy żółciowej. Wyniki USG były w normie, bez złogów w nerkach czy pęcherzyku, więc zaczęto podejrzewać problem z żołądkiem.

Zobacz, gdzie się leczyć

Lekarz specjalista
Szukaj
Szpitale, przychodnie, gabinety
Szukaj

Zadaj pytanie ekspertowi:

Lekarze komentują